Yüzde 61 AB’ye katılım referandumunda “Evet” diyor

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik süreci son yıllarda gündemden düşmüş olsa da hususla ilgili çeşitli araştırmalar yapılıyor. The German Marshall Fund (Marshall Fonu), 2-26 Mart tarihleri ortasında 27 vilayette, 2 bin 180 şahısla yüz yüze görüştü. İştirakçilere Türkiye’nin müttefikleri, karşılaştığı tehditler, AB üyeliği ve iklim değişikliği üzere mevzularda sorular yöneltildi. Araştırmanın sonuçlarını İstanbul Bilgi Üniversitesi Milletlerarası Alakalar Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emre Erdoğan kamuoyuyla paylaştı.

“En değerli ortak Azerbaycan, en büyük tehdit ABD”

İştirakçilerin yarıya yakını Türkiye’nin dış siyasette en değerli ortağının Azerbaycan olduğunu söyledi. Bu soruya en çok verilen ikinci karşılığın yüzde 18 ile Katar olması dikkat çekti. Üçüncü sıradaki ülke yüzde 15 ile Almanya oldu. Rusya’nın oranı ise 2021 yılına nazaran yüzde 18’den yüzde 13’e düştü.

“Türkiye’nin ulusal çıkarları için hangi ülke en büyük tehdittir” sorusuna iştirakçilerin yüzde 58’si Amerika Birleşik Devletleri (ABD), yüzde 31’i Rusya, yüzde 29’u İsrail karşılığını verdi. Araştırmada çeşitli ülkelerden bahsedilip “Bu ülkelerle ilgili olumlu düşünüyor musunuz” sorusu yöneltildi. Almanya yüzde 16 ile birinci sırada yer aldı, onu yüzde 7 ile İngiltere ve yüzde 6 ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) takip etti. Rusya yüzde 5’te, ABD ise yüzde 3’te kaldı.


Avrupa İnsan Hakları MahkemesiFotoğraf: picture-alliance /imageBROKER

En güvenilen kurum AİHM ve AB

İştirakçilerin 3’te 1’i “Türkiye kiminle en yakın işbirliği içinde olmalı” sorusuna “AB ülkeleri” cevabını verdi. 18-24 yaş ortası gençlerde “AB” karşılığı yüzde 44’e ulaştı. İştirakçilerin yüzde 21’inin “Hepsi”, yüzde 24’ünün “Hiçbiri” demesi dikkat çekti.

İştirakçilere bir dizi milletlerarası kuruluş ismi verildi ve bunlara ne kadar inanç duydukları soruldu. En çok güvenilen kuruluş yüzde 48 ile Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve AB oldu. Bunları yüzde 45 ile İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) takip etti. NATO’ya duyulan inanç yüzde 39, Birleşmiş Milletler’e (BM) duyulan inanç yüzde 35’de kaldı.

Türkiye’nin Ortadoğu, Balkanlar ve Kuzey Afrika’daki rolü sorulan iştirakçilerin yüzde 37’si buralarda aktif rol oynanması gerektiğini savunurken yüzde 63, “Türkiye evvel kendi iç meselelerini halletmeli” dedi.

Yüzde 61 AB’ye iştirake evet diyor

İştirakçilerin yüzde 58’i Türkiye’nin AB’ye katılmasının düzgün, yüzde 26’sı ise makûs olacağını söyledi. AB’ye üyelik konusunda yapılabilecek bir referandumda “Evet oyu veririm” diyenlerin oranı yüzde 61’e ulaştı. Gençlerde bu oran yüzde 75’e çıktı.

Bunların bilakis iştirakçilerin yüzde 43’ü “Türkiye asla AB’ye tam üye olamayacaktır” formunda görüş bildirdi. 5’te 1’lik bir kesim ise “Türkiye 15 yıldan evvel üye olamaz” cevabını verdi. Buna paralel olarak iştirakçilerin yüzde 53’ü, AB’nin Türkiye’yi kabul etme niyeti olmadığını, oyaladığını öne sürdü.

Araştırmada Avrupalılar hakkında görüşler de sorulurken, iştirakçilerin yüzde 60’ı Avrupalılara olumlu, yüzde 35’i olumsuz baktığını lisana getirdi. Gençlerde olumlu bakma oranı yüzde 77’ye ulaştı. İştirakçilerin yüzde 45’i Avrupalı biriyle tanıştığını, yüzde 39’u arkadaşlık kurduğunu lisana getirdi. AB ülkelerini ziyaret oranının yüzde 11’de kalması ise dikkat çekti.

Almanya’da eğitim isteği en önde

“Çocuğunuzun Avrupa’da eğitim almasını ister misiniz” sorusuna iştirakçilerin yüzde 55’i “Evet”, yüzde 42’si “Hayır” cevabını verdi. “Hangi ülkede eğitim almalarını istersiniz” sorusuna ise yüzde 29 Almanya, yüzde 13 İngiltere, yüzde 6 Fransa, yüzde 3 ABD karşılığı geldi.

“AB üyeliği Türkiye’ye ne katkı sağlar” sorusuna iştirakçilerin yüzde 22’si, “Ekonomi gelişir, işsizlik ve hayat pahalılığı azalır” cevabını verdi. Yüzde 16’sı vize serbestisinin üzerinde durdu. “Üyelik AB’ye ne katkı sağlar” sorusuna ise “Türkiye pazarı Avrupalı firmalara açılır” karşılığı yüzde 29, Türkiye’nin genç nüfusuna bedel biçenler yüzde 26 oldu.

“Avrupa Türkiye’yi bölüp parçalamak istemektedir”

Türkiye’nin Avrupa devletleri ile ilgili algıları hakkında ise dikkat cazip bulgular ortaya çıktı. İştirakçilerin yüzde 70’i “Avrupa, Türkiye’de PKK üzere bölücü örgütlerin güçlenmesine yardım etmiştir” dedi. Yüzde 62, “Avrupalı devletler, geçmişte Osmanlı Devleti’ni bölüp parçaladıkları üzere, artık de Türkiye’yi bölüp parçalamak istemektedirler” görüşünü paylaştı. “Avrupalıların Türkiye’ye karşı tavırlarının ardında Haçlı ruhu yatmaktadır” diyenlerin oranı yüzde 52 oldu.

“Türkiye ile AB ilgilerini güzelleştirebilecek adımlar nelerdir” sorusuna yüzde 56 “AB ülkelerine seyahatin kolaylaştırılması”, yüzde 41 “terörizmle gayrette işbirliği” cevabını verdi.

İştirakçilerin yüzde 79’u, “Üye ülke vatandaşlarının hür sirkülasyonunu sağlamak” açısından AB’nin başarılı olduğunu söyledi. Yüzde 67, “Üye ülkelerin vatandaşlarını zenginleştirmek” açısından Birlik’i başarılı bulduğunu söylerken “Dünya barışına katkıda bulunmak” açısından başarılı bulanlar yüzde 44’te kaldı.


Fotoğraf: picture-alliance/dpa/J. Kalaene

Kıbrıs, Suriye ve Ukrayna sıkıntıları

İştirakçilere Türkiye’nin dahil olduğu milletlerarası meseleler da soruldu. Rusya ve Ukrayna ortasındaki savaşla ilgili yüzde 43 “Türkiye uzlaşmacı bir rol oynamalıdır”, yüzde 40 “Türkiye çatışmadan uzak durmalı ve tarafsız kalmalıdır” dedi. “Türkiye Ukrayna ile birlikte hareket etmelidir” diyenlerin oranı yüzde 8, “Rusya ile birlikte hareket etmelidir” diyenlerin oranı yüzde 4 oldu.

Yüzde 39’luk bir kesim Kuzey Kıbrıs’ın Türkiye’ye katılmasıyla, yüzde 32 ise Kuzey Kıbrıs ve Güney Kıbrıs’ın iki farklı devlet olarak varoluşlarını sürdürmeleri ile Kıbrıs sıkıntısının çözülebileceğini söz etti.

Suriye konusunda iştirakçilerin yarısı, Suriye devletinin bütünlüğünü müdafaası lakin Beşar Esad’ın idaresi bırakması gerektiğini lisana getirdi. 5’te 1 ise Esad liderliğinde iç savaş öncesindeki duruma dönülmesini savundu.

“İklim değişikliği ekonomik dizayn nedeniyle gündemde”

İştirakçilere iklim değişikliği ile ilgili sorular da yöneltilirken “Yavaş bir ekonomik büyümeye ve iş kayıplarına sebep olsa da çevreyi muhafazaya öncelik verilmelidir” diyenlerin oranı 4’te 3 oldu. Yaklaşık 5’te 1’lik bir kesim ise “Çevre ziyan görse bile ekonomik büyüme ve iş imkanları yaratmak öncelikli olmalıdır” dedi.

Araştırmada yüzde 77’lik kesim “İklim krizinin sürdürülemez boyuta ulaşması” nedeniyle bu mevzunun gündemde yer aldığını söylerken, yüzde 41 “Zengin devletlerin ekonomik sistemi yine tasarlamak istemesi” nedeniyle bahsin öne çıkarıldığını savundu.

İştirakçilerin yüzde 52’i iklim değişikliğiyle gayrette en büyük rolün işletmelere/fabrikalara düştüğünü, yüzde 37’si ise bireylere düştüğünü lisana getirdi. “İklim değişikliğinin sebebi insanların faaliyetleri değildir” diyenler yüzde 11, “İklim değişikliği diye bir şey olduğuna inanmıyorum” diyenler yüzde 2 oldu.

Bunları da beğenebilirsiniz