Yöresel ürünler dünya sahnesine çıkacak

Fikri CİNOKUR

Türkiye’nin yöresel eserleri uzak coğrafyalarda da tanıtılacak. Bin 700 coğrafik işaretli eseri olan Türkiye’nin, Avrupa Birliği’nden tescil ettiği 7 eseri bulunuyor. Antalya Ticaret Borsası 20 Ekim’de başlayacak YÖREX fuarıyla büyük bir buluşmaya hazırlanırken Hepsiburada da mahallî bazda girişimcileri destekleyerek, HepsiTürkiye’den projesiyle dünya pazarlarına açılmalarını sağlayacak. DÜNYA gazetesi, TOBB, Antalya Ticaret Borsası ve Hepsiburada iş birliği ile düzenlenen “Kırsal Kalkınmada Yöresel ve Coğrafik İşaretli Ürünler” bahisli toplantıda konuşan Hepsiburada İş Geliştirme Küme Lideri Memnun Erturan, Türkiye’de 23 bin teşebbüsçü bayanı e-ticaret ile tanıştırıp eğitimlerle eserlerin pazarlanmasına ve markalaşmalarına dayanak sağladıklarını söyledi.

Moderatörlüğünü DÜNYA Gazetesi Üst Yöneticisi Hakan Güldağ’ın yaptığı çevrimiçi toplantıya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Lideri Rifat Hisarcıklıoğlu, Türk Patent ve Marka Kurumu Lideri Prof. Dr. Habip Asan, Antalya Ticaret Borsası (ATB) Lideri Ali Çandır, DÜNYA Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar, Tarım Muharriri Ali Ekber Yıldırım ve Hepsiburada İş Geliştirme Küme Lideri Memnun Erturan katıldı.

Anadolu’daki üreticileri dünyaya ulaştıracak

Konuşmasında dünyada e-ticaretin “yıkıcı” bir güç olarak öne çıktığını anlatan Hepsiburada İş Geliştirme Küme Lideri Memnun Erturan, “Biz Hepsiburada olarak, kurulduğumuz birinci günden bu yana yapan bir güç olarak herkesin yarar sağlayacağı bir ekosistem kurma eforu içindeyiz” formunda konuştu.

Hepsiburada dijital platformunda yer alan Anadolu’daki üreticiler ile KOBİ’lere paketleme, markalaşma üzere bahisler başta olmak üzere e-ticaret konusunda eğitim verdiklerini tabir eden Erturan, e-ticaret ile ilgili yaptıkları çalışmalarla ilgili bilgi vererek şunları kaydetti: “Anadolu’daki üretici ve KOBİ’lere e-ticarette neden olmaları gerektiğini anlatıyoruz. TOBB ile birlikte de yöresel eserler dijital projesini başlattık. Üreticileri dijitalleşme ile tanıştırıyoruz. Böylelikle üreticilerimizin ulusal vedünya pazarlarına erişimini sağlayacağız. Dijital platformumuzda 15 coğrafik işaret tescilli eser ile 20 coğrafik işaret tescili bekleyen eser bulunuyor. E-ticarette mahallî üreticilerimizle birlikte büyümeyi amaçlıyoruz.”

Mahallî üreticiden lansmana özel yüzde 1 komite

E-ticaret platformunda yer alan lokal üreticilerden yüzde 1 kurul alarak takviye olmaya çalıştıklarını anlatan Memnun Erturan, “Sektörde genel uygulanan kurullardan farklı bir çalışma yapmak istedik. Bu çalışma lokal üreticilerimizin yararına olmalıydı. Hepsiburada olarak lansmana özel lokal üreticilerimizden yüzde 1 oranında kurul alarak takviye olmaya karar verdik. Ayrıyeten onlara idare ve pazarlama mevzularında da eğitim takviyesi veriyoruz” halinde konuştu.

HepsiTürkiye’den projesi geliştirilecek

Türkiye’de bin 500’e yakın coğrafik işaret tescili edilmesi gereken eser bulunduğuna dikkat çeken Hepsiburada İş Geliştirme Küme Lideri Memnun Erturan, e-ticarette en kıymetli sorunun tüketici inancı olduğunu vurguladı.

Maksatlarının Türk Patent ve Markalaşma Kurumu ile 81 vilayetten, 973 ilçeden en az bir yöresel eser ve üreticiyi tüm Türkiye ile buluşturmak olduğunu söyleyen Erturan, şunları kaydetti: “Hepsi Türkiye’den projesi ile Türkiye’nin dijitalleşmesi için TOBB ve Türk Patent ve Markalaşma Kurumu ile bu platformu daha da geliştireceğiz. 50’nin üzerinde bayan teşebbüsçü kooperatifine dayanağımız var. Bunu Hepsi Türkiye’den projesi ile daha da yaygınlaştıracağız. Online pazarlama ile bayan girişimcilerimizin üretime katılmalarını arzuluyoruz. Bu platform ile bayan girişimcilerimizi ön plana çıkarmayı hedefl edik.”

23 bin teşebbüsçü bayanı e-ticaret ile tanıştırdı

Çok sayıda bayan girişimciyi e-ticaret ile tanıştırdıklarını belirten Erturan, “Bu platformda 23 bin bayan girişimcimiz var. Platformun yüzde 25’ini bayan teşebbüsçüler oluşturuyor. Bayan girişimcilerimize reklam, pazarlama, markalaşma ve komite takviyesi veriyoruz. Bayan girişimcilerimiz işlerini 98 kat büyüttü. Hepsiburada platformu aylık 250 milyon kere ziyaret ediliyor. Girişimcilerimizi bu ziyaretçilerle buluşturuyoruz. Coğrafik işaretli eserlerde coğrafik hudut yok” diye konuştu.

YÖREX, New York 5. Cadde’de

Toplantıda konuşan ATB Lideri Ali Çandır, Yöresel Eserler Fuarı (YÖREX) sayesinde coğrafik işaretli yöresel eserlerde farkındalık yarattıklarını lisana getirdi. Çandır, TOBB’un desteklediği ‘yerinde kalkınma’ anlayışı ile yok olmaya yüz tutmuş eserlerin üretimini yine canlandırmayı amaçlayan YÖREX’in Türkiye markası haline geldiğini vurguladı. YÖREX’i milletlerarası alana taşımak istediklerini söyleyen Çandır, şöyle devam etti:

“Türkiye’nin coğrafik işaretli tüm eserlerini New York 5. Cadde’de tanıtmak için çalışacağız. Biz, bize ilişkin olan eserleri unutup oburunun eserlerinin dayatılmasını gördük. Yöresel eserlerimizin coğrafik işaret başta olmak üzere hukukunun korunmasını istiyoruz. Dünyada 200 milyar dolarlık yöresel eserler pazarı var. Türkiye yüzde 1’lik hisse ile temsil ediliyor. Dünyada 10 binin üzerinde, Türkiye’de de bin 700 üzerinde coğrafik işaretli eser var. Türkiye’de bunun 3 bine çıkmasını hedefl iyoruz. Bunu başarırsak buradan 20 milyar dolarlık hisse alabiliriz. Yerinden üretip kırsalda kalmayı başarmalıyız. Son yıllarda kentten kırsala dönen genç sayısı artıyor. Türkiye’nin turizm gelirlerinin yüzde 40’ı gastronomiden sağlanıyor. Yöresel eserlerimize daha çok dayanak verilmeli. Özel ve kamu ortak iş birliği geliştirilmeli.”

“Devlet coğrafik işaretli eser kontrolünü sağlamalı”

Coğrafik işaretli eser tescili enflasyonu konusunda kaygı yaşandığına dikkat çeken Çandır, kelamlarını şöyle tamamladı:

“Coğrafi işaretli eser etrafında üretimin artırılması sağlanmalı. Üretici, paketleme ve istifl eme faaliyetlerini ortaklaşa yaparsa maliyetleri de azalır. Ziraî üretimde coğrafik işaretli eserlere takviye verilmeli. Coğrafik işaretli ziraî üretim artıyor. Devlet coğrafik işaretli eser kontrolünü sağlayan bir sistem oluşturmalı. Üreticide eser etrafında örgütlenerek birlikte hareket etmeli. Avrupa’da orta gelir ve üst seviye gelir kümesi yöresel eserlere yüzde 20-25 daha fazla para ödüyor. Her vilayette bir coğrafik işaretli eser tanıtımı yapmak için projeler geliştirilmeli. Bir an evvel Coğrafik İşaret Enstitüsü kurulmalı, bakanlıklarda kontrol belirsizlikleri kaldırılmalı.”

“Tescil konusunda üretici işin içinde yok”

DÜNYA Genel Koordinatörü Vahap Munyar ise paketlemeye daha fazla ehemmiyet verilmesini önerdi. 900 coğrafik işaretli esere ulaşmanın çok değerli olduğunu vurgulayan Munyar, “Ama bol keseden coğrafik işaret tescili veriliyor diye de düşünmüyor değiliz. Çok rahat coğrafik işaret veriliyor izlenimi yaratılmamalı” dedi.

DÜNYA Tarım Muharriri Ali Ekber Yıldırım da ülke genelinde YÖ- REX gibisi aktifliklerin yapıldığını belirterek, şöyle konuştu:

“Türkiye’de Cİ çok konuşulmaya başlandı lakin ziraî üretimde daha fazla katkı sağlayamıyoruz. Tescil konusunda üretici işin içinde yok. Avrupa’da Cİ tescilinde küçük aile işletmeleri, kooperatifl er ve STK’lar daha tesirli. Ülkemizde tescil yapılıyor lakin kontrol olmuyor. Taklit eserlerin sayısı çok fazla. Bunlar engellenmeli. Her esere coğrafik işaret verilmeli mi bunu tartışmalıyız. Birçok ilimiz gastronomi kenti oldu, mutfaklar pazarlanıyor. Topluma coğrafik işareti kesinlikle anlatmamız gerekiyor. Tarım siyasetleri ile coğrafik işaretli eserler çok uygun ele alınırsa kıymetli katma paha yaratılmış olunur.”

“YÖREX Anadolu ruhunu yansıtıyor”

TOBB Lideri Rifat Hisarcıklıoğlu, Yöresel Eserler Fuarı’nı (YÖREX) birinci günden bu yana dayanak verdiklerini söyledi. YÖREX’in ATB Lideri Ali Çandır ve idaresinin başarısı olduğunu belirten Hisarcıklıoğlu, şöyle konuştu:

“YÖREX 12 yılda Türkiye’nin markası oldu. Anadolu’da üretimi kaybolmaya yüz tutmuş yöresel eserler iktisada kazandırılarak yerinden kalkınmada, coğrafik işaret tescilinde farkındalık yaratıldı. Yöresel eserleri ulusal kıymetler olarak görüyor ve gelecek jenerasyonlara aktarılması açısından önemsiyoruz. Yöresel eserlerimiz coğrafik işaret tescili yapılarak katma bedel yaratılıyor. 1996’dan bu yana 900’e yakın eser coğrafik işaret tescili aldı. Bunun yüzde 40’ını oda ve borsalarımız gerçekleştirdi. YÖREX Fuarı’nda perakende zincir marketler, restoranlar ile e-ticaret siteleri de yer alıyor. Üreticilerle kesim temsilcilerini yüz yüze buluşturuyoruz. Yöresel eserlerin dijitalleşmesi de çok değerli hale geldi. Yöresel eserlerin internet satışı da artık mümkün. Böylelikle yöresel eserlerimizi dünyanın dört bir yanına ulaşabilir hale geliyor.” Dünyada coğrafik işaret yöresel eserler pazarının 200 milyar dolarlık hacme ulaştığına dikkat çeken Hisarcıklıoğlu, Türkiye’nin bu pazardan daha fazla hisse alması için çalıştıklarını kaydetti. Hisarcıklıoğlu, “AB’de eserlerimizin tescili için çalışıyoruz. Şu anda AB tarafından tescilli 7 eserimiz var. E-ticaret platformları ile iş birliği yaparak coğrafik işaretli eserlerimizin ön plana çıkmasını hedefl iyoruz. Coğrafik işaretli eserlerin iktisada kazandırılmasında oda ve borsalarımız öncülük yapıyor. Coğrafik işaretli eserlerin daha fazla üretilmesi ve tüketimin artırılmasını istiyoruz. YÖREX Anadolu’nun ruhunu yansıtıyor” diye konuştu. Türkiye’nin de yöresel eserlerde ‘İtaly’ gibisi oluşum yaratması gerektiğini vurgulayan Hisarcıklıoğlu, şöyle devam etti: “Türkiye’nin yöresel eserleri, lezzetleri ve gastronomisi ile çok üstte olması gerekir. Bu kıymetlerimizi dünyaya tanıtıp iktisada kazandırıp halkımızı zenginleştirmeliyiz. Devletimiz de takviyeleriyle gerimizde durursa çok düzgün olur. Yöresel eserlerimize sahip çıkalım. YÖREX Türkiye projesidir. Çin’de Şanghay, Japonya’da Tokyo’da, Londra’da, Paris’te New York’ta sergileyelim, tanıtalım.’’

“Patent ve marka müracaatında dünyada birinci 10 arasındayız”

Türk Patent ve Marka Kurumu Lideri Prof. Dr. Habip Asan, coğrafik işaretli eserlerin sayısının artırılmasında ATB Lideri Ali Çandır ile idarenin büyük katkısı olduğunu kaydetti. Türkiye’nin patent ve markalaşma müracaatında dünyada birinci 10 içinde yer aldığını anımsatan Prof. Dr. Asan, “Türkiye’de 900’ün üzerinde coğrafik işaret tescilli eser var. Tescil süreci devam eden 744 eser bulunuyor. AB’de 7 eserimiz tescillendi. 23 eserin ise tescil süreci devam ediyor. 20 adet eserin de tescil süreçlerin tamamlanma süreci devam ediyor. Tescil manada büyük muvaffakiyet yakaladık” dedi. Türkiye’nin 11. Kalkınma Programı’nda coğrafik işaretli eserlerin geliştirilmesi konusunda iki değerli proje olduğunu anlatan Prof. Dr. Asan, Türkiye’nin AB dışında 30 ülkenin taraf olduğu Lizbon Sistemi içinde de yer almayı hedefl ediklerini bildirdi. Coğrafik işaretli eserlerin yurt dışında tanıtımının yapılması için çalışıldığını fakat ortaya pandemi sürecinin girdiğini anımsatan Prof. Dr. Asan, şöyle devam etti: “Coğrafi işaretli eserlerde ulusal ve memleketler arası alanda katma bedel yaratacak değerli gelişmeler var. Türkiye’nin coğrafik işaretli eserleri tescilini daha da geliştireceğiz. Bu mevzuda çok uygun noktaya geldik. Düzgün denetlenmiş, milletlerarası projeler geliştirmeliyiz. Bu eserlerin ülke tanıtımları sağlanmalı. Bilhassa şehirlerim marka eser tanıtımları yapılmalı. Türkiye Cİ katma pahası yüksek tarım eserleri potansiyelini kullanmalı.”

Bunları da beğenebilirsiniz