Uzmanlar yanıtladı: Türkiye’deki yanardağlardan biri aktif hale gelir mi?

Tabiatın yarattığı yıkıcı felaketler ortasında yer alan volkanik patlamalar, tüm dünyada uzmanlar tarafından yakından takip ediliyor. Dünya üzerinde 500 faal volkan bulunuyor ve her yıl bunlardan 50 kadarı harekete geçerek lavlarını püskürtüyor.

Son olarak İspanya’nın gündemine gelen yanardağ patlaması, gözleri tekrar bu tabiat olayı hakkında merak edilenlere çevirdi. 19 Eylül’de Kanarya Adaları’ndan biri olan La Palma’da harekete geçen Cumbre Vieja Yanardağı’ndan püsküren lavlar, birçok konutu haritadan sildi. Lav sıcaklığının bin 100 santigrat dereceye ulaştığı patlamalarla ilgili en çarpıcı ayrıntı ise, Cumbre Vieja’nın 4.2 büyüklüğündeki zelzelenin akabinde 50 yıl sonra tekrar uyanması.

TÜRKİYE’DE SON PATLAMA 166 YIL EVVEL

Pekala, 13 tane yanardağa sahip Türkiye için de bu türlü bir tablo ortaya çıkabilir mi? Bilgilere nazaran Türkiye’de yaşanan son volkanik patlama, 1855 yılında Tendürek Dağı’nda gerçekleşti. Lakin uzmanlara nazaran, bu volkanlar büsbütün susmuş değil ve vakti geldiğinde tekrar faaliyete geçecek!

“EGE’DEKİ VOLKANLAR HAREKETE GEÇEBİLİYORLAR”

Türkiye’deki volkanik hareketlilik hakkında bilgi veren Jeofizik Uzmanı Dr. Oğuz Gündoğdu, “Bildiğimiz kadarıyla Türkiye’deki volkanlar çok eski ve etkin değiller. Son periyotta rastgele bir aktivite de görülmemiş durumda. Yakın bir tarih sayabileceğimiz 1855’teki patlama sonrasında yani yakın gelecekte bir patlama beklemiyorum. Lakin Ege’deki volkanlar bu durumun dışındalar, faal olarak harekete geçebiliyorlar” dedi.

Volkanik hareketlerin sarsıntıları tetikleyip tetikleyemeyeceği sorusunu ise Dr. Gündoğdu, şöyle cevapladı: “Volkanik hareketler zelzeleleri tetikliyor fakat bunlar büyük sarsıntılardan fazla sıralı, küçük zelzeleler. Büyük sarsıntılar dediğimiz kategoriye çok girmiyorlar.” 

“DATÇA VE EGE ZELZELELERİNİN SEBEBİ VOLKANİK OLABİLİR”

Son devirde yaşanan Ege sarsıntılarına dikkat çeken Prof. Dr. Okan Tüysüz de, “Datça ve Ege zelzelelerinin, volkanik faaliyetlerle ilgili olabileceği tarafında kuşkular var” açıklamasında bulundu.

“Jeoloji açısından uzun kabul edilmeyen 160-170 yıl evvel Tendürek ve Ağrı’da çeşitli patlamalar meydana gelmiş. Son 10-15 bin yılda meydana gelen bir patlama varsa bu volkanlara etkin volkanlar diyoruz” diyen Prof. Dr. Tüysüz, 1855 yılının hiç de uzak bir vakit dilimi olmadığını belirtti.

“KULA’DAKİ VOLKANLARDA İNSAN AYAK İZİ VAR”

Tüysüz, “Yanardağlar yine harekete geçebilir mi?” sorusuna da, “Yeniden harekete geçebilir fakat bu tarih, 10-15 bin yıllık bir vakit dilimini kapsıyor. Yani yarın öbür gün üzere değil, uzun vadede bir patlama yaşanabilir” karşılığını verdi. Prof. Dr. Okan Tüysüz, “Mesela Kula’daki volkanlarda insan ayak izi var. Bu da bizlere insanların olduğu zamanda Kula’da volkanik bir faaliyetin gerçekleştiğini gösteriyor” ayrıntısını da paylaştı.

“ORTA YA DA KÜÇÜK ÖLÇEKLİ VOLKANİK ZELZELELER OLABİLİR”

Türkiye’de volkanların yaratacağı zelzelelerin orta ya da küçük ölçekli olacağına dikkat çeken Prof. Tüysüz, “Ege Bölgesi’nde görülen zelzelelerin volkanik tetiklemelerle olduğu istikametinde bilgiler var. Volkanlar ülkemizde küçük sarsıntılara neden olurken Güneydoğu Asya’da büyük çaplı sarsıntılara, tsunamilere yol açıyor” bilgisini verdi.

TARİHTEKİ EN BÜYÜK VOLKANİK PATLAMA: 92 BİN KİŞİ ÖLDÜ

Son 200 yıllık geçmişteki en büyük volkanik patlama, 1815 yılında Endonezya Tambora’da gerçekleşti. Tambora’da yaşanan patlamada, 92 bin kişi hayatını kaybetti. Patlamanın tesirleri kilometrelerce uzakta bile hissedildi. Patlama sebebiyle 1816 yılı, “Yazsız Yıl” olarak kayıtlara geçti. Atmosfere karışan volkanik kül, sıcaklığı düşürerek İngiltere’de haziran ayından kar yağmasına sebep oldu.

Bunları da beğenebilirsiniz