TZOB’dan kanatlı sektörü üretici gelirlerine ilişkin açıklama

Kanatlı bölümüne ait değerlendirmelerde bulunan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Lideri Şemsi Bayraktar, kanatlı dalında, 412 damızlık ve kuluçkahane, 7 bin 807 ticari etlik, 2 bin 837 ticari yumurtacı olmak üzere toplam 10 bin 992 işletme ve 20 bin 222 kümeste üretim yapıldığını bildirdi.

Kesimde yaklaşık 500 bin kişinin (üretici, çiftçi, esnaf, ilaç, yem, yan sanayi, nakliye, pazarlama dahil) istihdam edildiğini, 2 milyon kişinin bu daldan geçimini sağladığını belirten Bayraktar, kesimin yıllık cirosunun 5,5 milyar lira civarında olduğunu, 2020 yılı kanatlı eti ve eserleri ihracatının ise 511 milyon dolar civarında seyrettiğini aktardı. Broiler üretiminde bir yanda sayıları 18 civarında olan entegre firmaların öteki yanda ise o entegre firmalara fason üretim gerçekleştiren ve sayıları 14 bini bulan irili ufaklı yetiştirici işletmelerin yer aldığını söyleyen Bayraktar, “Yani bir taraf işin üretim ayağını oluştururken başka taraf tedarik, kesim, pazarlama ve finans ayağını oluşturuyor. Son 1,5-2 yılda gerek Irak pazarında yaşanan problemler gerekse pandemiye bağlı talep daralması bölümü külfete soktu.” tabirlerini kullandı.

“Fiyatlardaki artışa karşın üretici istediği geliri elde edemedi”

Son günlerde salgında olağanlaşmanın sağlanması, yaz ayıyla birlikte mangal döneminin açılması ve turizmde hareketlenmenin marketlerde tavuk eti eserlerinin fiyatlarında artışa neden olduğuna dikkati çeken Bayraktar, buna karşın üreticilerin istedikleri gelirleri elde edemediklerini vurguladı.

Üretim maliyetlerinin arttığını, üreticilerin sahip oldukları kümeslerle tesislerin her geçen gün eskidiğini, varlıklarının değersizleştiğini belirten Bayraktar, şunları kaydetti: “Örneğin 5 milyon liralık yatırımla kurulan bir kümes en az 10 yılda kendini amorti etmesi gerekirken elde edilen gelire nazaran bu 25 yıla kadar yükselmiştir. Birçok kümes yüksek maliyet ve sürdürülemez gelir nedeniyle borçlarını ödeyememiş, işletmesini kapatmış yahut borç karşılığı bankaya vermek zorunda kalmıştır. Ayakta kalmaya çalışan işletmeler ise bu formda daha fazla devam edemeyeceklerini söylemektedir. Bu durum kesime yeni işletmelerin girmesini de engellemektedir. Birçok teşebbüsçü bölümde karlılık olmadığı için yatırım yapmaktan vazgeçmişlerdir.”

“Fiyatlar üretici lehine revize edilmeli”

Üretime ait sıkıntıların giderilmemesi durumunda tüketicinin makul fiyatlarla tavuk eti almasının gün geçtikçe zorlaşacağını vurgulayan Bayraktar, Türkiye İstatistik Kurumu’nun temmuz ayı bilgilerinin de tavuk eti üretiminde yaşanan sıkıntıları teyit ettiğini bildirdi. Bayraktar, kanatlı eti üretiminin temmuzda geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 7,1 azaldığını, ocak-temmuz devrindeki azalmanın yüzde 2,2 olarak gerçekleştiğini tabir etti.

Sıkıntıların bu türlü devam etmesi durumunda hem üretim hem tüketim hem de ihracat ayağında önemli problemler yaşanabileceğine dikkati çeken Bayraktar, üreticilerin beklentilerini şöyle aktardı: “Üreticinin tavuk başına alacağı fiyat sürdürülebilir düzeye getirilmelidir. Ocak ayı beklenmeden fiyatlar ivedilikle üretici lehine revize edilmelidir. Mukavelede belirlenen üretici fiyatları, şeffaf bir biçimde üreticiye sürdürülebilir bir gelir sağlayacak, performansa dayalı belirli bir metodolojiye bağlı olarak belirlenmelidir. Bu mevzuda paydaşlarca oluşturulacak kurulca bir çalışma yapılmalıdır. Üretici örgütleri faal hale getirilmeli, daha fazla üreticinin örgüte üye olması için teşvik edici siyasetler hayata geçirilmelidir. Son günlerde yaşanan yetişmiş eleman ezasına tahlil bulunmalıdır. Bölüm masaya yatırılmalı, üretim, pazarlama, dış ticaret olmak üzere kısa, orta ve uzun vadeli atılacak adımlar belirlenmeli, bu adımlar titizlikle takip edilmelidir.”

Bunları da beğenebilirsiniz