Tüketiciye dayatılan haksız şartlar geçersiz sayılacak

Yıllarca hayalini kurduğu daireye, bir bankadan kullandığı konut kredisiyle sahip olan tüketici, hayatının şokunu yaşadı.

Bankanın, haksız koşul koyduğu mukavele ile kasvet yaşayan tüketici, mahkemenin yolunu tuttu. Tüketici Mahkemesi, davanın kabulü ile; davacının davalı bankaya 284 bin lira borçlu olmadığının tespitine, dava konusu taşınmaz üzerinde davalı lehine tesis edilen ipoteğin fekkine karar verdi. Davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvuruldu.

Bölge Adliye Mahkemesi, davalının istinaf müracaatının kabulüne, incelenen mahkeme kararının yordam ve yasaya uygun olmadığından kaldırılmasına, evrakta yine yargılama yapılmasına muhtaçlık duyulmadığından davanın reddine hükmetti. Karar davacı avukatı tarafından temyiz edildi.

Yargıtay 3. Hukuk dairesi, emsal nitelikte bir karara imza attı.

Kararda şu sözlere yer verildi:

“Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 5. hususu ile kontratlardaki haksız koşul düzenlenmiş olup anılan kanun unsurunda ‘Haksız kaide; tüketiciyle müzakere edilmeden kontrata dâhil edilen ve tarafların kontrattan doğan hak ve yükümlülüklerinde dürüstlük kuralına alışılmamış düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan mukavele kurallarıdır.

Tüketiciyle akdedilen kontratlarda yer alan haksız koşullar kesin olarak kararsızdır. Mukavelenin haksız kaideler dışındaki kararları geçerliliğini korur. Bu durumda mukaveleyi düzenleyen, kesin olarak kararsız sayılan koşullar olmasaydı, öbür kararlarla mukaveleyi yapmayacak olduğunu ileri süremez. Bir kontrat kuralı evvelden hazırlanmış ve standart kontratta yer alması nedeniyle tüketici içeriğine tesir edememişse, o mukavele koşulunun tüketiciyle müzakere edilmediği kabul edilir.

Mukaveleyi düzenleyen, bir standart kaidenin münferiden müzakere edildiğini sav ediyorsa bunu ispatla yükümlüdür’ denilmiştir. Somut uyuşmazlıkta; 0953 yevmiye numaralı, Tapu Müdürlüğünce düzenlenmiş olan ipotek senedinin ‘sözleşme şartları’ başlıklı kısmın 1. unsuru, üstte açıklanan yasal düzenlemeler ışığında haksız kural niteliğindedir.

Hal bu türlü olunca birinci derece mahkemesince davanın kabulüne dair verilen karar gerçek olduğundan bölge adliye mahkemesince davalının istinaf müracaatının asıldan reddine karar verilmesi gerekirken, bölge adliye mahkemesince yerinde olmayan münasebet ile davalının istinaf başvurusu kabul edilerek kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesi yöntem ve yasaya karşıt olup, bozmayı gerektirir. Kararın oy birliği ile bozulmasına hükmedilmiştir.”

Bunları da beğenebilirsiniz