TL mevduata stopaj desteğine uzatma bekleniyor

Şebnem TURHAN

Türk Lirası’nın cazibesinin artırılması ve aksi dolarizasyonu desteklemek için 30 Eylül’e kadar uygulamada olan TL mevduata stopaj takviyesine yeni bir uzatma gündemde. Ekim 2020’de uygulamaya alınan stopaj indirimleri ile 6 aya kadar vadeli hesaplarda stopaj yüzde 15’ten yüzde 5’e, 1 yıla kadar vadelide yüzde 12 olan oran yüzde 3’e, 1 yıldan uzun vadelilerde ise yüzde 10’dan yüzde 0’a çekilmişti. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun haftalık datalarına nazaran 10 Eylül itibariyle TL mevduatların toplam mevduatın yüzde 44,8’ini, yabancı para mevduatlar ise yüzde 55,2’sini oluşturuyor.

Şubat 2021’de tepede

Ekim 2020’de başlayan TL mevduata stopaj dayanağı son olarak Temmuz 2021’de iki ay daha uzatılmış ve takviyede mühlet sonu 30 Eylül’de sona erecekti. Lakin son periyotta alınan kararlar TL mevduata verilen takviyenin süreceğinin de işareti. Merkez Bankası’nın geçen hafta yabancı para mecburî karşılık oranlarında yaptığı 2 puanlık yükselişle temmuzdan bu yana yabancı para zarurî karşılık oranlarını 4 puan artırmış oldu. Ayrıyeten TL cinsi zarurî karşılıkların da döviz olarak tutulmasını sağlayan rezerv opsiyon düzeneğinin da 1 Ekim itibariyle sona ereceğini açıkladı.

Siyaset faizinin marttan bu yana yüzde 19 olarak uygulanması TL mevduatta da faizlerin üst çekilmesine neden olmuştu. BDDK bilgilerine nazaran geçen yıl ekimde TL mevduatın toplam mevduat içindeki hissesi yüzde 49,3 iken Temmuz 2021 itibariyle bu oran yüzde 50,9’a yükseldi. TL mevduata hem stopaj dayanağının uygulandığı hem de mali sıkılaştırma adımları ile dolar/TL’de gerileme ve mevduat faizlerinde yükselişin yaşandığı Şubat 2021’de TL mevduatın hissesi yüzde 51,4 ile son periyotların en yüksek düzeyine çıkmıştı. Bu düzey dolar/TL’deki hareketlilik sonrasında mayıs ve haziranda yüzde 50 düzeyine gerilemişti.

En çok 3 ay vadeli mevduatta

Merkez Bankası datalarına nazaran bankacılık dalında toplam TL mevduatı Temmuz 2021 itibariyle 1.6 trilyon lira. Bunun 387.8 milyar lirası vadesiz, 1.2 milyar lirası ise vadeli mevduatta bulunuyor. Vadeli mevduatta en yüksek hacim ise 815.1 milyar lira ile 3 ay vadeli mevduatta. Merkez Bankası datalarına nazaran 304.8 milyar lira da 1 ay vadeli mevduatta bulunuyor. 1 yıl ve uzun vadeli mevduatta 75.4 milyar lira, 6 ay vadeli mevduttaa ise 62.5 milyar liralık tasarrufu var vatandaşların. Vadeli mevduatların büyüklüğündeki değişim ise stopaj dayanağının 6 ay ve 1 yıl vadeli mevduata ilgiyi artırdığını gösteriyor. Merkez Bankası’nın bilgilerine nazaran bu yıl temmuzda geçen yıl temmuza nazaran 1 yıl vadeli TL mevduattaki artış yüzde 84,34 oldu. 6 ay vadeli mevduatta artış yüzde 21,88, 3 ay vadeli mevduatta ise yüzde 22,82 büyüme sağlandı. 1 ay vadeli mevduatta ise geçen yıl temmuz ayına nazaran yüzde 4,38’lik gerileme yaşandı.

TL mevduatta yüklü ortalama

Bankaların 1 yıla kadar vadeli TL mevduatlara uyguladığı yüklü ortalama faiz oranı 10 Eylül haftası itibariyle yüzde 18,77 oldu. Bu oran 3 Eylül haftası itibariyle yüzde 19,41 düzeyindeydi. Merkez Bankası bilgilerine nazaran bankaların 1 yıla kadar vadeli TL mevduatlara yakın devirde uyguladığı en yüksek ortalama faiz 2 Nisan haftasındaki yüzde 20,10’luk faiz oranı oldu. Bu faiz oranı 12 Temmuz 2019 haftasındaki yüzde 21,92’lik faiz oranından sonraki en yüksek oran olarak belirlenmişti.

Bankaların mevduat kampanyaları

TL mevduata yönelik bankaların kampanyaları devam ediyor. Son olarak Vakıfb ank yeni müşterilerine yönelik bir kampanya başlattı. Bankadan yapılan açıklamaya nazaran Vakıfb ank, taşınabilir bankacılık uygulaması üzerinden uzaktan müşteri olan ya da şubeler aracılığıyla birinci defa vadeli mevduat hesabı açmak isteyen müşterilerine, avantajlı tanışma faiz oranından yararlanma imkânı sunuluyor. Ayrıyeten Vakıfb ank Tanışma Faizi Kampanyası kapsamında, şubeler aracılığıyla vadeli mevduat hesabı açan ve Vakıfb ank’ta daha evvel vadeli mevduat hesabı olmayan müşteriler de avantajlı faiz oranlarından yararlanabiliyor. 1.5 milyon TL’ye kadar tüm mevduatlar için geçerli kampanya kapsamında açılan mevduat hesabından vade sonu gelmeden para çekmek mümkün. Bu durumda kalan paranın vadesi bozulmuyor ve kalan ölçü üzerinden hesap açılış faizi işlemeye devam ediyor.

Bunları da beğenebilirsiniz