Sanayide ‘karavan’ heyecanı: ÖTV indiriminin 10 etkisi

AYSEL YÜCEL

Motorlu karavanlarda kesimin uzun müddettir beklediği ÖTV indirimi, Meclis gündemine alındı. 1 Ekim’de Meclis’e sunulan Vergi Metot Kanunu ile Kimi Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nde, motorlu karavanlarda yüzde 220 olan ÖTV oranın, yüzde 45’e indirilmesi yer aldı. DÜNYA’ya konuşan bölüm temsilcileri, kanun teklifinde yer alan ÖTV indirimin yürürlüğe girmesi durumunda, Türkiye’de karavan üretiminin önünün açılacağını, ayrıyeten yabancı yatırımcıları da pazara çekeceği görüşünde.

Pandemiyle birlikte talepte adeta patlama yaşanan karavan araçlarda, yüksek ÖTV oranları pazarın gelişmesinin önündeki en büyük mani olarak görülüyordu. Motorlu karavanda giderek artan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), yüzde 80’den yüzde 140’a, son olarak da yaklaşık 7 ay evvel yüzde 220’ye çıkarıldı.

Türkiye’de karavanlar seri üretim olmadığı için, özel imalatçılar tarafından ticari araçlar dönüştürülerek üretiliyor. Bu dönüşüm sırasında sıfır araçlarda doğan yüksek ÖTV, bölümün büyümesini ve gelişmesini engelliyor.. Sıfır bir ticari aracı karavana dönüştürmek isteyen tüketici aracın fiyatının yanı sıra yüzde 220 oranın da ÖTV ödüyor. Bu da fiyatın yaklaşık yüzde 50 artması manasına geliyor. Lakin 5 yaşını doldurmuş bir ikinci el aracı karavana dönüştürmek istediğinizde yalnızca yüzde 4 vergi alınıyor. Bu nedenle pazarı ikinci el araçlar domine ediyor.

İlan sayısı yüzde 124 arttı

Pandemi öncesinde ticari aracı karavana dönüştüren imalatçı sayısı 5’i geçmiyordu. Salgının yarattığı risklerden kaçınmak isteyen birçok tüketici, otel turizmi yerine çadır, tekne ve karavana yöneldi. Karavan talebi rekor düzeylerde arttı. Sahibinden.com’un datalarına nazaran, yalnızca yılın birinci 4 ayındaki karavan ilan sayısı geçen yılın birebir devrine nazaran yüzde 124 arttı. Artan taleple karavan imalatçı sayısı bir yıl üzere kısa bir müddette 200’ü aştı. Pazardaki süratli büyüme fiyatları da üst çekti. Son 1,5 yılda ikinci el karavan fiyatları yüzde 300’den fazla arttı. Dal temsilcileri, mevzuyla ilgili görüşlerini DÜNYA’ya anlattı:

Endüstride yatırımın önü açılacak

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) İdare Şurası Lideri Haydar Yenigün, ÖTV’nin yüzde 45’e inmesinin, karavan üretimin önündeki manileri kaldıracağını ve ayrıyeten bu alanda yabancı yatırımın da yolunu açabileceğini söyledi. Yenigün ayrıyeten mümkün indirimin, turizmin gelişmesine de büyük katkı sunacağını vurguladı.

Türkiye’yi ihracatçı pozisyona getirecek

Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Lideri İnan Ekici de beklenen ÖTV indiriminin yapılmasının bütün ekosisteme yarar saylayacağını vurguladı. Birebir vakitte Türkiye’de karavan kiralama işine birinci giren kurumsal firmalardan biri olan Otokoç’un da Genel Müdürü olan İnan Ekici, şöyle konuştu: “ÖTV indirim, Türkiye’ye hiç gelmeyen ve tatilini yalnızca karavanla yapan turistleri ülkemize çekecek. Türkiye’de adetler çok düşük olduğu için gelişmemiş bir tedarik sanayi vardı. Buradaki üretim hacmi artacağından üretim kapasitemizi ve kalitemizi artıracağız. Bu da ülkemizi ihracatçı pozisyonuna getirecek. Bilhassa kamp ve kültür turizminde park idaresi çok sığ. Dijitalleşme yok. Standartlar belli değil. Bunların da gelişeceğini, girişimcilere fırsat sunulacağını düşünüyorum.”

“Karavan parkları artırılmalı”

Enterprise CEO’su Özarslan Tangün, vergi indirimi adımının kesimin gelişimi için çok büyük yarar sağlayacağına inandıklarını vurgulayarak “Enterprise Türkiye olarak ülkemizin en büyük çekme karavan filosuna sahibiz. Salgınla birlikte beşerler daha izole bir tatil yapma arayışı içine girdi. Bu da karavan dalını tüm dünyada büyüttü. ÖTV indirimiyle birlikte daha fazla ülkemize gelmesini bekliyoruz. Natürel bir sonraki evrede karavan parkları konusunda da çalışmalar yapılması gerektiğini tabir etmek lazım” diye konuştu.

“Ticari satışları artacak”

Türkiye Kamp ve Karavan Derneği Lider Yardımcısı Sabahattin Ergin, uzun yıllardır karavanda ÖTV’nin çok yüksek olduğunu lisana getirdiklerini ve vergi oranlarının düşürülmesi için büyük uğraş harcadıklarını vurgulayarak, şunları kaydetti: “Bu düzenleme ile otomotiv dalı canlanacak zira beşerler sıfır araç alıp karavana dönüştürmek isteyecek. Koç Kümesi, Renault üzere kümeler bu işe girecek. Ayrıyeten yabancı yatırımın da önü açılacak. Ayrıyeten kiralama şirketleri de sıfır karavan tercih edecek. Karavan imalatçıları da sıfır aracı tercih edecek, ikinci el araçlarını elden çıkarmak isteyecek. Lakin burada kıymetli bir sorun bu kadar aracı ağırlayabilecek alan yok. Maalesef kamping ve karavan park alanları çok az. O nedenle bu ÖTV indirimi yapıldığında her yerde kesinlikle kamp alanları yapılmalı.”

“Kontrolsüz büyüme daha büyük sorun”

Kadıköy Karavan sahibi Eser Çeşide, bu yıl rekor büyümelere sahne olan motokaravan bölümünün en büyük probleminin denetimsiz ve standart dışı büyüme olduğuna dikkat çekerek, “Var olan yönetmelikler doğrultusunda Türkiye’de üretilen motokaravanların neredeyse tamamına TSE olur veriyor. İçinde bir ocak, bir banyo ünitesi ve bir yatak olan her seyyar motorlu ünite karavan olarak kabul ediliyor ve gerekli onayı alıyor. Donanım denetimi, eserlerin CE evrakları, eser kalite zaruriliği üzere birçok hayati gereklilik göz gerisi ediliyor. Bu doğrultuda bir ya da iki yıl üzere çok kısa bir mühlet içerisinde ülkemiz bir karavan çöplüğüne dönme tehlikesi ile karşı karşıya. Dolaysıyla bize kesimin en acil beklentisi ÖTV indirimi değil standardizasyon ve kalite” diye konuştu. Eym Karavan sahibi Hüsamettin Topçu ise ÖTV indirimi ile Türkiye’deki yerli üreticilerin pazarı yabancı firmalara kaptırabileceğini lisana getirerek, bu bahiste da gerekli tedbirlerin alınması gerektiğini söz etti.

“Yerli üreticiye dayanak verilmeli”

TOBB Otomotiv Tedarik Sanayi Meclis Lideri Alper Kanca, vergilerin düşürülmesinin sanayi açısından olumlu sonuçları olacağı üzere, yerli üretici açısından kimi riskleri de beraberinde getirdiğini söyledi. Kanca, “İlkesel olarak baktığımızda vergilerin düşürülmesi olumlu. Vergi azaltılması ile tüketicinin daha fazla talep yaratması sağlanabilir. Bu da daha fazla üretim, daha fazla satış olduğu takdirde olağan ki otomotiv sanayi için faydalı olacak. Döviz meselemiz dolayısı ile dikkat etmemiz gereken şey vergi azaltmanın ithalata kapı açmaması sıkıntısı. Bunun için de yerli üreticilere gereğince hazırlık vakti verilmeli, desteklenmeli. ÖTV azaltılması ile yaratılan talep yerli üreticilerle karşılanıyor olması sağlanmalı” açıklamasını yaptı.

Global pazar 70 milyar dolara koşuyor

Pandemiyle birlikte daha izlole tatil seçeneklerinin öne çıkması, tüm dünyada karavan satışlarını rekor düzeylere taşıdı. Karavan talebi Türkiye’de ve birçok ülkede yüzde 300’ün üzerinde arttı. İngiltere’deki karavan parkları en düzgün yılını geçirirken, Avusturya’da satışlar son 30 yılın rekorunu kırdı. Global karavan pazarının 68,1 milyar dolara ulaşacakmış 2026’da. 2020’de 57,5 milyar dolara ulaşan bölümün ortalama yüzde 2,7’lik süratte büyümesi öngörülüyor. Çekme karavan segmentinin ise bu ölçünün 51,8 milyar dolarını oluşturması bekleniyor. Motokaravanlar önümüzdeki 7 yılda yüzde 2,4 süratte büyümesi bekleniyor.

Bunları da beğenebilirsiniz