Sanayici, hammaddede ‘ek vergi molası’ istiyor

MERVE YİĞİTCAN

Endüstriciler, pandemide fiyatları fahiş oranlarda artan ve tedariğinde önemli meşakkatlerle karşılaşılan kimi hammaddelerin ithalatında ek vergilerin süreksiz mühletle kaldırılmasını istiyor.

Kelam konusu talep bilhassa otomotiv, makine, hazır giysi ile plastik eser imalatının yapıldığı bölümlerden geliyor. Ek vergi yükünün ihracat fiyatlarını artırdığı için rakip ülkelerle rekabette geriye düştüklerini söyleyen kesim temsilcileri, ithalatta müdafaacı tedbirlere verilecek ‘kısa vadeli aranın’ enflasyon ve cari açık amaçlarıyla de uyumlu olacağına inanıyor.

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Lideri Şekib Avdagiç, son periyotta global seviyede üretim dallarında hammaddeye ait meselelerin arttığını söylerken, bunun yanı sıra süratle yükselen emtia ve navlun fiyatları ile termin sıkıntılarının alt bölümleri üretimi olumsuz etkilediğine dikkat çekti.

“Bu prestijle, hammadde ithalatında uygulanan ek vergilerin süreksiz bir müddetliğine askıya alınmasını öneriyoruz” diyen Avdagiç, bu uygulamanın kimi eserler için daha evvel gerçekleştirildiğine dikkati çekti. Salgın periyodunda metal kesiminde Türkiye’nin ihracatının arttığını, ama hammadde fiyatlarında da neredeyse yüzde 100 artış olduğunu vurgulayan Avdagiç, “Bu sebeple metal ve plastik hammaddelerin ithalatında uygulanan ek vergilerin, süreksiz bir müddet askıya alınması yanlışsız olacaktır. Son olarak Ticaret Bakanlığı’nın bir plastik hammadde olan PVC-S’de uygulanan damping vergisini düşürmesini olumlu buluyoruz. Metal ve plastik hammaddeler, ihracat yaptığımız birçok dalı direkt ilgilendiriyor.

Öte yandan endüstriciler hammadde maliyetindeki artışı, şimdi fiyatlara tam olarak yansıtmış değiller. Bu maliyet enflasyona da olumsuz tesir yapabilir. İşletme sermayesinin korunması, üretim ve ihracatta yakaladığımız ivmenin devamı için, hammadde ithalatındaki vergilerin askıya alınması çok yerinde olacaktır”

Vergiler 2018 öncesine dönebilir

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Otomotiv Tedarik Sanayi Meclis Lideri Alper Kanca, enflasyonun yükselmesinde hammadde ile birtakım eser ve hizmetlerdeki olağandışı maliyet artışlarının tesirinin malum olduğunu söylerken, şu anda iktisada tesir eden kurumların önceliğinin enflasyon ve faizin düşürülmesi olduğunu hatırlattı. Bunun için her türlü aracın gündeme alınması gerektiğini kaydeden Kanca, “Tabii ki ithalatı teşvik etmek maksat olmamalı. Bu hususta bizler de hassasız. Tekrar de hammadde maliyetleri kelam konusu olduğunda, 2018 yılının son çeyreğindeki döviz dalgalanması sırasında tedbir olarak kimi ek hammadde gümrük vergileri konulduğunu hatırlamalıyız. Hasebiyle, en azından bir müddetliğine üretimde kullanılan hammadde ve orta mamulde vergilerin 2018 öncesi periyoda döndürülmesi işe fayda bir tahlil olabilir” sözlerini kullandı.

Son 7 ayda fiyatlar uçtu

TOBB Plastik, Kauçuk ve Kompozit Sanayi Meclisi Lideri Yavuz Eroğlu, Türk plastik dalının üretim kapasitesiyle Avrupa’da ikinci, dünyada altıncı olduğunun altını çizerek, hammadde tedariğinin bölüm için çok kıymetli olduğunu lisana getirdi. Türkiye petrokimya endüstrinin bölümün muhtaçlığı olan hammaddenin yüzde 15’ini üretebildiğini, kalan yüzde 85’in ithal edilmek zorunda olduğunu vurgulayan Eroğlu, pandemi sonrası bilhassa son 7 aydır hammadde fiyatlarının adeta uçtuğunu kaydetti.

Bu nedenle devletin ana endüstrisini müdafaa stratejisini gözden geçirmesinin yerinde olacağını savunan Eroğlu, ek vergi, anti-damping ve nezaret uygulamalarının bölüme maliyetinin yıllık ortalama 500 milyon dolar olduğunun altını çizdi.

Plastiğin enflasyon sepetine giren neredeyse tüm eserlere bir formda dokunduğunu söyleyen Eroğlu, “En kolayından bir pet şişede suyun maliyetinin yalnızca yüzde 20’sini su oluştururken, geri kalan yüzde 80’i plastik kısmın maliyeti. Plastikteki her maliyet vatandaşa yansıyor. Müdafaacı vergilerin kaldırılması vatandaşın tüketici enflasyonunu da olumlu etkileyecek. Ek vergilerin bir müddetliğine askıya alınması enflasyon gayesine ulaşmak ismine çok önemli” tabirlerini kullandı.

Üretim talebi karşılayamıyor

TOBB Konfeksiyon ve Hazır Giysi Sanayi Meclisi Lideri Onur Fayat, konfeksiyonda kullanılan çeşitli hammaddelerin ithalatındaki ek vergi, anti-damping ve nezaret uygulamalarının konfeksiyon kesiminde önemli meselelere yol açtığını söyledi. Türkiye’nin iplik ve kumaş ihracatının bu periyotta önemli halde arttığına dikkat çeken Gurur Fayat, durum bu türlü olunca iç piyasanın yerli üreticinin talebine yetişemediğini vurguladı.

Ana ihracat pazarlarının talebini karşılamanın konfeksiyon bölümü için çok hayati olduğunun altını çizen Fayat, şu tabirleri kullandı: “En azından bu periyotta ithalatta ek vergiler kaldırılırsa biz de daha rahat konfeksiyon yapabilir ve ana pazarlarımızın talebini karşılayabiliriz. Devletin bu devir için bir regülasyon yapmasını bekliyoruz. İthalat bir mühlet rahat bırakılsın ki biz de Çin ve Bangladeşli rakiplerimizle tıpkı fiyata hammaddeye erişelim. Fiyatta daha rekabetçi olabilelim. Kilogramı 4 dolar olan iplik ihracatını korumak için kilogramı 16 dolar olan hazır giysi ihracatını zorlaştırmayalım.” Vergilendirmenin emsal fiyat üzerinden yapıldığını hatırlatan Fayat, bu da hesaba katıldığında ek vergilerin yüzde 30-40 oranında maliyetleri artırdığını söz etti.

Dalların görüşü alınmalı

İstanbul Kimyevi Hususlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) İdare Şurası Lideri Adil Pelister, kesimin hammadde bakımından yüzde 70 dışa bağımlı olduğunun altını çizerek, yurt içinde kâfi üretimi olmayan hammadde ve orta mamullere uygulanan ek gümrük vergilerinin kaldırılmasını istediklerini söyledi.

Getirilecek yeni kararlarda dalın de görüşünün alınmasının büyük kıymet taşıdığını kaydeden Pelister, şöyle devam etti: “Plastik kavanoz, plastik kapak, plastik şişe, cam şişe, sprey pompası, triggerler üzere ambalajların yurtiçinde kâfi ve istenen çeşitlilikte üretiminin olmaması nedeniyle talep tekrar ithalatla karşılanıyor ve mevcut ithalatın bir kısmı gümrük vergisi muafiyeti olan AB ülkelerine yöneliyor. Bu durumda bilhassa kozmetik ve paklık eserleri üreticilerimiz ambalajlarını bir ölçü daha değerliye tedarik ediyor ve tıpkı vakitte ülkemiz ismine dilek edilen gümrük vergisi tahsilatı da gerçekleşemiyor. Münasebetiyle ithalat gümrük vergisi yerine yerli üretimin teşvik edilmesi ve desteklenmesi gerekiyor.”

İhracatta rakiplerimizden 1-0 geride başlıyoruz

Makine İhracatçıları Birliği (MAİB) İdare Konseyi Üyesi Ali Eren, bilhassa yassı çelik üzerinde gereksiz bir müdafaa olduğunu tez ederken, bu işten Türkiye’nin ziyanlı çıktığını söyledi. Bu mamulü ağır olarak kullanan otomotiv, makine, beyaz eşya, gemi sanayi, kazanlar ve boru imalatı dallarının toplam ihracatının 53 milyar dolar civarında olduğuna dikkat çeken Eren, “Söz konusu bu ihracatın fiyatları, korumacılık tedbirleri yüzünden artıyor. Şayet buradaki ek vergiler kaldırılırsa bu dalların maliyetleri en az yüzde 10 azalmış olacak. Bu maliyetlerdeki düşüşün de cari açığa ve enflasyona olumlu etkisi olur.

Birebir vakitte ihracat fiyatımız da düşeceği için ihracat potansiyelimiz de artacak. Çünkü bu muhafazacı tedbirler yüzünden ihracatta rakiplerden 1-0 geride başlıyoruz” diye konuştu. Türkiye’de üretilen yassı çelik ölçüsünün tüketimi karşılamadığını kaydeden Eren’in verdiği bilgiye nazaran, 2015-2020 yılları ortasında yassı çeliğin üretimi yıllık 9,4 milyon ton olurken, yıllık ortalama tüketimi ise 11,6 milyon ton. Üretim ve tüketim ortasında iç piyasada 2,2 milyon tonluk bir fark bulunuyor. Eren, makine kesimi olarak bu ek vergilerin en azından pandemi periyodunda süreksiz mühlet de olsa kaldırılmasının faydalı olacağını kelamlarına ekledi.

Bunları da beğenebilirsiniz