OPEC Genel Sekreteri Barkindo, DÜNYA için yazdı: Enerji krizi; uyanış çağrısı

Muhammed Sanusi Barkindo
OPEC GENEL SEKRETERİ

Başta doğalgaz ve elektrik üretim kesimleri olmak üzere dünya genelinde güç piyasalarında şahit olduğumuz kriz bir uyanış davetidir. Yaşanan oynaklık ve kopukluk, global LNG pazarı ve Avrupa doğalgaz piyasasındaki arz ve talep faktörleri, boru sınırı akışlarının hudutlu olması ve düşük gaz stoklarından kaynaklanırken, zincirleme tesirler çok geniş bir alanda hissediliyor. Petrol piyasası için; gaz piyasasının sıkışıklığı, kışın olağandan daha soğuk olması durumunda, ısıtma ve elektrik üretimi için petrol eserleri de dahil olmak üzere ikame yakıtlara olan talebi daha da artırabilir ve daha fazla muhtemel yayılma tesirleri meydana gelebilir.

Bununla birlikte, OPEC ve İşbirliği Bildirgesi’ne (DoC) katılan 23 OPEC ve OPEC dışı iştirakçinin perspektifi doğrultusunda, tertipli olarak yürüttüğümüz mutabakatlarla sürdürülebilir istikrar ve istikrarlı bir petrol piyasası sağlamaya büsbütün bağlı kaldığımızı vurgulamak burada kıymetli. Aylık toplantılar şeffaflığımızın ve DoC başladığından bu yana muvaffakiyet sağlayan esnek ve uyarlanabilir yaklaşımın bir işaretidir.

Doğalgaz krizi, spotların tıpkı vakitte güç bölümünün can damarı ve güç geçişi için hayati değere sahip olan yatırımlar konusuna da çevrilmesini sağladı. OPEC’in yakın vakitte yayınlanan Dünya Petrol Görünümü Raporu (WOO) 2021’de gösterildiği üzere, bugün güç karışımının %50’sinden fazlasını oluşturan ve 2045’te bile birebir düzeylerde olması beklenen petrol ve doğalgazda rastgele bir eksiklik, şayet arz düşer de talepte düşüş olmazsa önemli sonuçlar doğurabilir. Global ekonomiyi etkileyecek cinsten ham petrol ve petrol eseri kıtlığı kelam konusu olabilir.

Dünya Petrol Görünümü Raporu, yalnızca petrol sanayisi için günümüz ile 2045 ortasında arama ve üretim faaliyetleri, sürece, depolama, ulaştırma ve satış faaliyetleri için 11,8 trilyon dolarlık yatırımın gerekli olacağına işaret ediyor. Bunu daha ileri bir bağlama yerleştirmek gerekirse, pandeminin tesiriyle 2020’de arama ve üretim faaliyeti sermaye harcamaları yaklaşık %30 düştü ve bu düşüş 2015 ve 2016’daki %27’lik düşüşleri izledi. Yatırım ihtiyaçları, petrol ve gaz sanayilerinin geçmişte bırakılarak bu alandaki yeni yatırımların durdurulması gerektiği tarafındaki telaffuzların yanlış olduğunu açıkça ortaya koyuyor. Bilim bize emisyonları azaltmamız gerektiğini söylüyor ve OPEC bunu büsbütün destekliyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Kontratı ve Paris Anlaşması’nın da gösterdiği üzere, emisyonlarla uğraş etmenin birçok yolu var. Ülke ya da sanayi bazında herkes için yalnızca tek bir yol kelam konusu değildir.

Birtakım ülkelerin odaklandığı üzere 2050 yılına kadar net sıfır emisyona ulaşmanın gelişmiş ekonomiler için bile son derece şiddetli bir amaç olduğunu kabul etmek değerli. Birçoğu güç erişimi, geçim maliyetleri ve temel gereksinimlerin sağlanması üzere bahislere odaklanan gelişmekte olan ülkelerin net sıfıra ulaşmaları için karşı karşıya oldukları büyük zorluklar da son derece dikkat cazibeli.

Hem iklim değişikliği hem de güç ıstırabıyla ile gayretin sürdürülebilir kalkınma ve BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SDG’ler) bağlamında ele alınması hayati ehemmiyet taşımaktadır. Çünkü SDG7, kozmik ve sürdürülebilir güç erişimi davetini içermektedir.

Bugün şahit olduklarımız, gücün satın alınabilirliği, güç güvenliği ve emisyonları azaltma gereksinimi ile ilgili badireler ve uyuşmazlıklardan ibarettir. Bu problemlerden yalnızca birine odaklanıp başkalarını görmezden gelmek, piyasa bozulmaları ve fiyat oynaklığı üzere istenmeyen sonuçlara yol açabiliyor.

Gücün herkes için karşılanabilir olmasını sağlamalıyız; herkesin güce erişiminin olduğu daha kapsayıcı ve eşitlikçi bir dünyaya geçmemiz ve emisyonları azaltmamız gerekiyor. Güç sürdürülebilirliği için, ortada her modülün ahenk içinde hareket etmesi gereken üçlü bir önerme var.

Bu, güç kesimine bütünsel bakmamız ve tüm yumurtalarımızı bir yahut iki sepete koymamamız gerektiği manasına geliyor. 2045 yılına kadar global iktisadın iki katından fazla bir büyüklükte olması, dünya nüfusunun 9,5 milyara çıkacak olması ve güç talebinin %28 oranında artması beklendiğinden tüm güç biçimlerinin güçlü yanlarından yararlanmamız gerekiyor.

Mevcut güç piyasasındaki dalgalanmayı ve Glasgow’da düzenlenecek COP26’yı izlerken, lafı yeniden Paris Mutabakatı ve Milletlerarası İklim Değişikliği Paneli’ne getirmekte yarar var. Bu gezegendeki her insan için bilimin ışığında ileriye dönük sürdürülebilir bir yol bulmak zorundayız.

OPEC ve üye ülkeler, Kyoto Protokolü ve Paris Muahedesi’ni ortaya koyan UNFCCC’nin evriminde direkt yer aldı ve bizler iklim değişikliği ve güç geçişine yönelik çok taraflı yaklaşımı büsbütün destekliyoruz. UNFCCC’nin temel unsurları, bilhassa eşitlik, tarihî sorumluluk ve ulusal şartlar ile ortak ve farklı sorumlulukların ileriye dönük tüm dönüm noktalarında dikkate alınması gerekiyor.

Petrol ve gaz sanayisinin, emisyonları azaltmaya yardımcı olmak için daha pak ve daha verimli teknolojik tahliller geliştirmede güçlü bir yenilikçi olarak, sahip olduğu kaynaklar ve uzmanlıkla karbonsuz geleceğimizin önünü açmak için sağlayacağı dayanaktan kuşku yoktur. Örneğin karbon yakalama, kullanma ve depolama ile genel etraf performansında uygunlaştırma için karbon iktisadının desteklenmesi buna örnek olarak gösterilebilir.

Hepimizin odak noktası çok taraflılık çerçevesinde olmalı. Dünyanın karşı karşıya olduğu zorluklar, toplumun her köşesinden, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerden ortak tahliller gerektiriyor. Kimse tek başına hareket edemez.

Güç piyasasında bugün yaşananlar, durumun farkına varıp sorunun bütün boyutları üzerinde tam bir odaklanma sağlayamazsak neler olabileceğinin altını çiziyor. Herkes için işleyen sürdürülebilir bir güç geleceği oluşturmak her birimizin çıkarınadır. Bu bağlamda ortaya değil, birbirimizle konuşmamız; birbirimize karşı değil, birbirimizle çalışmamız gerekiyor.

Bunları da beğenebilirsiniz