On soruda politik bir savaş şirketi SADAT

CHP Genel Lideri Kemal Kılıçdaroğlu’nun seçim güvenliğiyle ilgili son çıkışının akabinde SADAT, yine tartışmaların odağınayerleşti. Paramiliter yapı olmakla suçlanan SADAT, kendisine “İslam ülkelerini muhteşem güç haline getirme” amacını koyan, politik emelleri olan bir savaş şirketi olarak göze çarpıyor. SADAT, bugüne kadar 25 İslam ülkesine yönelik projeler yapan şirkete yılda 17 proje teklifi geldiğini belirtiyor. Faaliyetlerini genişletmek istediklerine dikkat çeken SADAT İdare Şurası Lideri Melih Tanrıverdi, “devletten bunun için kendilerine referans olmasını” istiyor. İsmini daha sonra “Suriye Ulusal Ordusu” diye değiştiren Özgür Suriye Ordusu’nun (ÖSO) 2012’de kendilerinden eğitim talebi olduğunu belirten Tanrıverdi, DW Türkçe’ye Suriye iç savaşı konusunda devlete raporlar gönderdiklerini de açıkladı.

Pekala merkeziİstanbul’un Beylikdüzü ilçesinde bulunan Milletlerarası Savunma Danışmanlık İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi SADAT’ın maksadı nedir? Kimlerden oluşuyor? İktidar SADAT’la ne çeşit bir alaka içinde? Ve SADAT hakkındaki argümanlara ne diyor?

DW Türkçe, tartışmaların odağındaki SADAT’ı mercek altına aldı.

SADAT nasıl kuruldu, gayesi ne?

SADAT, 28 Şubat devrinde kadrosuzluk nedeniyle emekli edilen Adnan Tanrıverdive benzeri halde “irticai faaliyetleri” nedeniyle emekli edilen askerler tarafından 2012 yılında kuruldu. Bir yıl sonra ise Adaleti Savunanlar Stratejik Araştırmalar Merkezi Derneği (ASSAM) yeniden tıpkı grup tarafından faaliyete geçirildi. Her iki kuruluşun temeli 2000 yılında kurulan Adaleti Savunanlar Derneği’ne (ASDER) dayanıyor. Hedefleri tıpkı olan iki kuruluşun organik olarak da birbiriyle temaslı olduğu dikkati çekiyor.

ASSAM, gayesini “İslam Ülkelerinin bir harika güç olarak dünya siyaset sahnesine çıkmasını sağlamak” olarak tanımlıyor. SADAT İdare Heyeti Lideri Melih Tanrıverdi de ASSAM’ın sitesinde yayımladığı bir yazısında, “ASSAM stratejiler oluşturan ve dünya kamuoyuna sunarak alternatif sistemler üreten bir Yumuşak Güçtür” diyor. Tanrıverdi, SADAT’ı ise “Hiçbir silahlı gücü olmamış lakin İslam Ülkelerinde var olan Silahlı Kuvvetler ve Polis Teşkilatlarına ellerindeki Sert Gücü aktif kullanmalarını sağlayacak reorganizasyon, danışmanlık, eğitim ve donatım hizmetleri sunan bir Yumuşak Güç olarak faaliyetlerini yürütmektedir” olarak tanımlıyor.

Yani Adnan Tanrıverdi liderliğindeki ASSAM, İslam ülkelerini üstün güç yapma emeline ait “ideolojik” alt yapıyı hazırlarken SADAT ise bu ülkelere verdiği eğitimlerle askeri ayağını oluşturma gayretinde.

SADAT misyonunu, “İslam ülkeleri ortasında savunma ve savunma sanayi işbirliği ortamı oluşturmak ve İslam dünyasının kendine kâfi bir askeri güç olarak da Dünya Muhteşem Güçleri ortasındaki hak ettiği yeri almasına yardımcı olmak” olarak belirlemiş durumunda. SADAT’ın internet sitesinde yer alan bilgiler de bununla örtüşüyor.

Bu ortada SADAT’a iş müracaatlarında İngilizce’nin yanı sıra Arapça lisanı kuralı da arıyor.


SADAT’ın resmi internet sayfası Fotoğraf: https://sadat.com.tr

SADAT’ın çalışanı kim?

Şirketin sitesinde verdiği bilgilere nazaran, SADAT Savunma’da Türk Silahlı Kuvvetleri’nde vazife yaptıktan sonra emekli olmuş general, üst subay ve subaylar ile astsubay çavuştan başçavuşa kadar çeşitli rütbelerde işçi çalıştırıyor. Bunlar ortasında Harp Akademileri’nde eğitim görmüş, Genelkurmay Karargahında ve tugay, tümen, kolordu ile ordu komutanlıklarında misyon yapmış emekli askerler ile Askeri Ataşelik ve NATO karargâhlarında misyon yapmış bireyler yer alıyor.

Böylelikle TSK’nın en kritik ünitelerinde çalışmış emekli askerlerin bilgilerini kullanan SADAT, yabancı ülkelere eğitim ve danışmanlık hizmeti verebiliyor.

Askeri alanda İslam ülkelerine eğitim verdiğini söyleyen SADAT’ın en tartışmalı faaliyeti “Gayri Nizami Harp Eğitimi” tezi. Kurumun sitesinde de buna ait “SADAT Savunma hizmet verilen ülkelerin topyekûn savunma tertibi muhtaçlığı olarak ortaya çıkacak Gayri Nizami Harp teşkilatlanması ve bu teşkilatın ögelerinin pusu, baskın, yol kapaması, tahrip, sabotaj ve kurtarma-kaçırma harekâtı ile bu harekata karşı koyma faaliyetlerinin eğitimini verir” bilgisi yer alıyor.

Şirketin özel harekat ve istihbarat eğitimi verdiği de belirtiliyor.

SADAT’ın iktidarla ilgisi ne?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın SADAT yöneticileriyle “alakasının olmadığını” belirtmesine rağmen 2012’de kurulan SADAT Savunma, bilhassa 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra iktidarla yakın bir manzara veriyor.

SADAT’ın kurucusu olan emekli Tuğgeneral Adnan Tanrıverdi, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Başdanışmanlığını yapmıştı. Tanrıverdi birebir vakitte Cumhurbaşkanlığı Güvenlik ve Dış Siyasetler Şurası üyesi oldu.

Tekrar SADAT’ın kurucularından Gürcan Onat’ın askeri öğrenci alımlarına ait komitelerde iki yıl boyunca vazife yaptığı ortaya çıkmıştı.

SADAT hakkındaki argümanlar ne?

SADAT hakkında bugüne kadar pek çok argüman ortaya atıldı. Türkiye’de eğitim kamplarının bulunduğu, El Nusra’ya yardım tırları ismi altında silah gönderdiği, 15 Temmuz darbe teşebbüsünün bastırılmasında misyon aldığı savları başı çekti. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Konya ve Tokat’ta silahlı eğitim kampları teziyle ilgili yürüttüğü soruşturmada, “delil bulunmadığı” gerekçesiyle takipsizlik kararı vermişti.

Haklarındaki tezlere ait DW Türkçe’nin sorularını yanıtlayan SADAT İdare Şurası Lideri Melih Tanrıverdi ise “Silahlı gücümüz yok” diyor. Kuruluşundan bu yana 25 ülke için askeri projeler ürettiklerini söyleyen Tanrıverdi, isim vermiyor lakin bu 25 ülkeyi Ortadoğu ve Afrika ülkeleriyle Türkî cumhuriyetler olarak özetliyor.

Yaklaşık 20 takımlı işçisinin olduğunu söz eden Tanrıverdi, ülkelere yönelik proje yapma periyodunda emekli askerlerden de hizmet aldıklarını kaydetti. Tanrıverdi, büsbütün ülkelerin silahlı kuvvetleriyle çalıştıklarını belirterek “Çatışma bölgelerindeki ülkelere iş yapmıyoruz. Onun dışında farklı yapılarla mutlaka çalışmıyoruz. Senede 17 civarında proje teklifi geliyor. Bunların kontrat etabına gelmesinde çok önemli efor sarf ediyoruz. Yılda birkaç proje fakat yapabiliyoruz. Bir projenin hayata geçmesi üç yılı buluyor” dedi.

Tanrıverdi, Libya, Yemen üzere çatışma bölgelerine girmemeyi tercih ettiklerini belirterek “Biz girmek istesek de devletimiz onay vermez” açıklamasını yaptı. Tanrıverdi, ismini açıklamadığı bir ülkeye yönelik yaptıkları özel kuvvetler projesinin de devletin onay vermemesi nedeniyle uygulanamadığını kaydetti.

SADAT Libya’ya yönelik BM ambargosunu deldi mi?

Pekala SADAT, Birleşmiş Milletler’in (BM) silah ambargosu uyguladığı Libya’da rastgele bir çalışma yaptı mı?

Şirket 2013 yılında Libya ordusu ile askeri spor tesisi ve zırhlı araç bakım-onarım merkezi kurmak için iki adet Yeterli Niyet Protokolü imzalamıştı. Lakin Ağustos 2013’de eski Tümgeneral Halife Hafter’in başlattığı isyan sonrasında, bu mutabakatlar hayata geçirilemedi. O tarihten beri SADAT’ın Libya’da Hafter’e karşı savaşan güçlere dayanak verdiği argümanları öne sürülüyor.

Tanrıverdi, 2013 tarihli projelerine ait “BM ambargosunu delmeyecek biçimde projeler yaptık. Lakin o periyot teknik ve mali teklif sunma etabına yaklaşmışken Libya karıştı. 2020 yılında BM Güvenlik Kurulu Libya Yaptırımları Masası bize yazı gönderdi. Biz de Libya’da rastgele bir faaliyetimizin olmadığını, ambargonun şuurunda olduğumuzu bildirdik” dedi.

BM, Libya’ya 2011’de silah ambargosu uygulanması kararı almıştı. Fakat ortalarında Türkiye’nin de bulunduğu kimi ülkeler ambargo kararına karşın Libya’ya askeri dayanak sağlamaya devam etti.

Kılıçdaroğlu’nun seçim güvenliği tezleri neydi?

Geçen hafta SADAT’ın kapısına giden CHP başkanı Kılıçdaroğlu, “Önünde bulunduğumuz SADAT bir paramiliter kuruluştur. Düne kadar Erdoğan’ın danışmanlığını yapıyordu bunlar. Gayeleri ortasında gayrı nizami hak eğitimi de var. Dikkatini çekmek isterim kamuoyunun yani sabotaj, baskın, pusu kurma, tahrip, suikast ve tehdit. Birebir vakitte terörist yetiştiren bir kuruluş” demişti. 2023 seçimlerinde de işaret eden Kılıçdaroğlu, “SADAT üzere kuruluşlar, kim olursa olsun seçimi gölgeleyecek, seçimin güvenliğini sarsacak rastgele bir şey olursa sorumlusu SADAT’tır ve Saray’dır” ihtarında bulunmuştu.


CHP önderi Kemal Kılıçdaroğlu, SADAT’ın seçim güvenliğine ait tehlike oluşturduğunu argüman etti Fotoğraf: ANKA

Kılıçdaroğlu’nun argümanlarının sorulması üzerine Tanrıverdi, “Seçim güvenliğini tehdit edecek argümanı hakikat değil. İç siyasetin bir ögesi değiliz” dedi.

Tanrıverdi, “Emekli askerlerin TSK’dan edindikleri bilgilerle yabancı ülkelere proje yapılmasıyla devlet sırları taşınmış olmuyor mu?” sorusuna ise “Devlet sırları farklı, askerlik bilgileri başkadır. Biz askerlik mesleğiyle ilgili stratejik danışmanlık yapıyoruz. TSK’nın bilinmeyen bilgilerini transfer etmek kelam konusu değil” cevabını verdi. Tanrıverdi, ülkelere yönelik projeleri tamamladıktan sonra Dışişleri Bakanlığı, Ulusal Savunma Bakanlığı ve MİT’e raporladıklarını ve onay aldıklarını kaydetti.

Erdoğan’ın SADAT alakası ve şirketin devletle alakası var mı?

DW Türkçe, Erdoğan’ın “SADAT yöneticileriyle alakamız yok” açıklamasını da sordu. Adnan Tanrıverdi’nin 2016 Ağustos ayında Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanlığı’na atanmasının akabinde SADAT’tan istifa ettiğini kaydeden Tanrıverdi, “2020 Nisan’ına kadar o vazifesi yaptı. Vazife icabı orada. Bunun SADAT ile ilgisi yok. Adnan Paşa, devlet adamıdır” diye konuştu.

SADAT’ın iş takipçiliği yapmadığını savunan Melih Tanrıverdi, ticari faaliyetleri gereği Savunma Sanayii Başkanlığı’na gittiklerini savundu. Tanrıverdi, “Bazı ülkelerin Türkiye’den talep ettiği ekipman, teçhizat ve mühimmat gereksinimleri oluyor. Bunları SSB’ye iletmişizdir. Aselsan, MKE ve Roketsan’ın eserlerine talep oluyor. Biz de bu ülkelerin taleplerini Türk savunma endüstrisine yararı olsun diye irtibatlandıyoruz” diye konuştu. Tanrıverdi, “Bunda kurul alıyor musunuz?” sorusuna “Komisyon aldığımız bahisler da oluyor, almadığımız bahisler da oluyor” karşılığını verdi.

Tanrıverdi, devletten takviye alamamaktan da şikâyetçi. Hiçbir devlet kurumunun “Şu işi siz yapın” demediğini savunan Tanrıverdi, “Biz devletin yurt dışındaki çıkarlarını sağlayacak bir şirketiz. Devlet bizi desteklemiyor. Falan ülke, ‘sizinle çalışalım ancak bize devletinizden referans getirin’ diyor. Biz de Ulusal Savunma Bakanlığı ve Savunma Sanayii Başkanlığı’na yazıyoruz. Onlar ‘siz özel şirketsiniz, size bu türlü bir referans veremeyiz’ diyorlar. Meğer devlet bize referans olmalı. Devlet bizi denetlemeli” dedi.

Pekala, SADAT Türkiye’den rastgele bir kuruma hizmet verdi mi? Tanrıverdi, bu soruya “Hayır, hiçbir kuruma danışmanlık eğitimi vermedik” diye yanıtladı.

SADAT devlete rapor hazırladı mı?

Lakin Tanrıverdi’nin açıklamalarından vakit zaman SADAT’ın ticari bir şirket olmasına rağmen devletin çeşitli kurumlarına muhakkak aralıklarla raporlar gönderdiği anlaşılıyor.

Melih Tanrıverdi, Adnan Tanrıverdi’nin başdanışman olarak misyon yaparken 2016’dan itibaren askeri okulların Ulusal Savunma Bakanlığı’na, Jandarma’nın İçişleri Bakanlığı’na bağlanmasını önerdiğini ve kabul gördüğünü aktardı. Tanrıverdi, “terörün kaynağında bitirilme politikası” olarak özetlenecek yeni terörle çaba konsepti ile Suriye’ye yönelik hudut ötesi harekat planlarının da Adnan Tanrıverdi’nin önerdiğini tez etti.

SADAT Suriye iç savaşına müdahil oldu mu?

Melih Tanrıverdi, bu sorulara “hayır” karşılığını vererek argümanları reddediyor. Lakin Tanrıverdi, “SADAT olarak 2012 yılında Türkiye’nin oradaki hudut bölgesinde güvenlik önlemleri alması gerektiği, hudut ötesi harekat yapması gerektiği ve göçü durdurması tarafında devletin tüm ünitelerine rapor gönderdik” tabirini kullandı.

O devir “ÖSO’nun da bizden eğitim talebi geldi” diyen Tanrıverdi, “Talep vakti bunları kapsamlı formda raporlaştırdık, ‘konuyu yapabilir miyiz’ diye devletin ilgili kurumlarına sorduk. Lakin bir cevap alamadık. Daha sonra da bu çeşit mahzurlu hususlara girmemeyi tercih ettik. Sırf ülkelerin silahlı kuvvetlerine hizmet vermeyi uygun bulduk. Daha sonra TSK, ÖSO’ya eğit-donat kapsamında eğitim verdi” açıklamasında bulundu.

SADAT 15 Temmuz’un neresinde?

SADAT’ın 15 Temmuz darbe teşebbüsünün bastırılmasında da vazife aldığı, şirkete ilişkin keskin nişancıların Boğaziçi Köprüsü’nde bulunduğu savı sıkça getirilmişti.

O tarihte çalışanlarının 4-5 olduğunu sav eden Tanrıverdi ise “15 Temmuz’u televizyondan öğrendim. Sayın Cumhurbaşkanının davetiyle biz de meydanlara indik. Planlı programlı, proje dâhilinde yürüdüğümüz savı gerçek değil. ASDER üyelerinin alana çıkışı da ferdi. O gece tankları durduran arkadaşlarımız oldu. Onlardan biri de emekli bir albaydı” dedi.

Bunları da beğenebilirsiniz