Müsilajda ‘kasım’ endişesi

Merve YİĞİTCAN

Atık yükünü kaldıramayan Marmara’yı uzun müddettir tesiri altına alan müsilajda deniz yüzeyi ve su kolonu gözle görülür biçimde temizlendi. Lakin denizin tabanı hala yer yer müsilajla kaplı. Uzmanlar denizin yüzeyi ve su kolonunun insan eliyle temizlenebildiğini, fakat tabandaki müsilajın organizma faaliyetleriyle yani denizin kendini temizlemesiyle ortadan kalkabileceğini söylüyor. Müsilajın deniz tabanında varlığını sürdürmesi ve Marmara’da kirliliğin devam etmesi de akıllara ‘Yeniden ağırlaşır mı’ sorusunu getirdi. Bandırma 17 Eylül Üniversitesi’nden Prof. Dr. Mustafa Sarı, geçen yıl birinci müsilaj ağırlaşmasının kasım ayında tespit edildiğini söylerken, “Müsilaja neden olan faktörler hala ortadan kaldırılmadı. Kirlilik sürüyor. Bu nedenle Marmara için kasım ayı kritik kıymet taşıyor” ikazında bulundu.

Mercanların yüzde 90’ı öldü

Müsilaj salgınıyla ilgili son duruma ait DÜNYA’ya değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Mustafa Sarı, 17 Ağustos itibariyle denizin yüzeyi ve tabanı ortasında askıda tül halinde ya da büyük modüller halinde müsilajın artık görülmediğini söyledi. Su kolonunda gözle görülür müsilajın kalmadığını, fakat denizin tabanında belirli bölgelerde devam ettiğini belirten Sarı, “Özellikle büyük kümeler halinde çöktüğü yerlerde müsilaj olduğu üzere kaldı. Yaklaşık 3 hafta evvel karides avcılığında kullanılan taban ağı ile müsaade alarak yaptığımız çalışmalarda ağların her seferinde müsilajla dolu olduğunu gördük. Tabanda tesirini devam ettiriyor. Tabandaki binlerce organizma hala müsilaj tehdidi altında. Müsilaj, mercanların, süngerlerin neredeyse tamamına yakınını öldürdü, öldürmeye de devam ediyor” diye konuştu. Sarı’nın verdiği bilgiye nazaran, mercanların yüzde 90’ı ölmüş durumda.

Su kolonundaki müsilajın elbirliğiyle temizlendiğine değinen Sarı, tabandaki müsilaja müdahale edilme bahtının olmadığına dikkat çekti. Mevcut müsilajın vakit içinde mikroorganizma faaliyetleriyle parçalanıp yok olmasının bekleneceğini lisana getiren Sarı, müsilajın tabanlarda hala bulunuyor olması nedeniyle kasım ayında dikkatlerin Marmara’ya verilmesi gerektiğini söyledi. Sarı, “Çünkü geçen yıl tam da kasım ayında müsilaj ağırlaşmaya başladı. Balıkçılar ağlarını attığında müsilaj ağların gözlerini kapatınca haber verdiler. Hasebiyle kasım ayına gözleri çevirmemiz gerekiyor. ‘Yaşasın müsilajdan kurtulduk’ demek yerine riski yönetmeliyiz” dedi. Müsilajın bir neden değil bir sonuç olduğunun altını çizen Sarı, müsilajı oluşturan faktörlerin ortadan kalkmadığını, kirliliğin motamot sürdüğünü, derelerin zehir akmaya devam ettiğini kaydetti.

Av dönemi riske girebilir

Sarı, “Nedenleri ortadan kaldırmadan sonuç almayı beklemek yanlış olur. Yanlış hayallere kapılmayalım, gevşemeyelim. Müsilajla uğraşta 22 unsurluk hareket planı oluşturuldu. Marmara Denizi etrafındaki 7 belediyenin belediye liderlerinin, valilerinin, Etraf ve Şehircilik Bakanı’nın imzası var. Cumhurbaşkanımızın direkt iradesi var. Bu nedenle hiç gevşemeden, kirlilik kaynaklarının ortadan kalkması için çalışmalıyız” tabirlerini kullandı. 1 Eylül itibariyle başlayan avlanma dönemine yönelik Sarı, aksiyon planının 19’uncu hususunda sürdürülebilir balıkçılık amacı belirlendiğini, bu amaç doğrultusunda ekosistem asıllı balıkçılık idaresine geçiş yapılmasının planlandığını hatırlatırken, bu mevzuda hala bir planın sunulmadığını söyledi. Sarı, “1 Eylül’de açılacak av dönemini umarım kasım-aralık aylarında fiili olarak kapatmak durumunda kalmayız” diye konuştu.

Bunları da beğenebilirsiniz