Mars’ta hayat var mı? Kızıl Gezegen’de bulunan göllere ilişkin yeni keşif

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars Gelişmiş Yeraltı ve İyonosfer Sondajı Radarı (MARSIS), 2018 yılında Kızıl Gezegen’in güney kutup buzunun altında sıvı bir gölün varlığını tespit etti. 

FARKLI SONUÇLARA VARAN ONLARCA ÇALIŞMA YAYIMLANDI

İki yıl sonra, araştırmacılar bölgede her biri yaklaşık 10 kilometre genişliğinde birkaç tuzlu göl buldu. Kelam konusu durum, gezegende suyun varlığı ve hasebiyle “yaşamın” varlığını akıllara getirdi. Hususla ilgili şimdiye kadar farklı sonuçlara varan onlarca çalışma yayımlandı.

DONMUŞ KİL OLABİLİR

Lakin, ABD’nin Arizona eyaletinde yer alan Gezegen Bilimleri Enstitüsü (Planetary Science Institute) araştırmacıları tarafından yapılan yeni bir çalışma  bulunan göllerin, su yerine donmuş kil içerebileceğini ortaya koydu. 

Çalışmanın başyazarı Isaac MARSIS tarafından alınan 2018’den alınan radar datalarının yeni tahlilinin, Mars’ta sıvı su olduğu fikrini ‘nakavt’ ettiğini söyledi. 

Smith, “’Gözlemlerin en mümkün nedeni su yerine kil, yani  diğer bir malzeme olduğunu birinci defa bizim çalışmamız gösterdi. Artık, çalışmamız MARSIS müşahedelerini açıklamak için birinci akla yatkın ve çok daha muhtemel alternatif hipotezi sunuyor. Spesifik olarak, çok düşük sıcaklıklarda donmuş katı killer yansıma yapabilir” dedi.

Bununla birlikte Smith, Mars’ın güneyindeki buzuldaki suyu sıvı halde tutmak için değerli ölçüde ısı ve tuz gerektireceği göz önüne alındığında, volkanik kayaya benzeyen bir cins kil olan smektit olarak bilinen minerallerin daha makul bir açıklama olduğunu söyledi. 

PARLAK YANSIMALAR OLUŞTURDU

Geophysical Research Letters isimli bilimsel mecmuada yayınlanan çalışma kapsamında, araştırmacılar laboratuvardaki smektitleri -7 dereceye kadar soğuttular. Bu sıcaklıkta, suyla bağlanmış smektitler, MARSIS’in tespit ettiği parlak radar yansımalarını üretti.

Smith, “Smektitler, bilhassa güney yarımkürede odaklanmış, Mars’ta çok derecede bol bulunan, yüzeyin yaklaşık yüzde 50’sini kaplayan bir cins kil çeşidi. Bu gereçlerin katı olduğu fikrini pekiştirmek için onlara katı hal diyorum. Bağlanmamış su yoktur. Ayrıyeten deneylerimiz, killerin kriyojenik sıcaklıklara dondurulduğunda, çanak çömlek için kullanabileceğiniz yumuşak bir kil yerine kırılgan hale geldiklerini gösteriyor” diye konuştu.

Öte yandan, son teorik çalışma killerin parlak yansımalar yapabileceğini öne sürdü, lakin hiç kimse onları Mars’taki sıcaklıklarda ölçmedi. NASA’ya nazaran, Mars’taki ortalama sıcaklık ortalama olarak kabaca -30 derece civarında. ABD Ulusal Hava Durumu Servisi’ne nazaran, Mars kutuplarında kışın sıcaklıklar -104 derece kadar düşebiliyor. 

ARAŞTIRMACILAR ORTASINDA GÖRÜŞ BİRLİĞİ SAĞLANAMADI

Smith, sıvı sudan oluşan göllerin “bu noktada desteklenmesinin zor” olduğuna inanıyor, lakin NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’ndan Jeffrey Plaut da dahil olmak üzere birçok araştırmacı bu argümana ikna olmadı. 

Plaut, “Gezegen biliminde, birçok vakit gerçeğe daha fazla yaklaşıyoruz. ‘Orijinal çalışma Mars’ta su olduğunu kanıtlamadı ve bu yeni makaleler (Smith’in ve yakın vakitte yayınlanan diğerleri) olmadığını kanıtlamıyor. Lakin fikir birliğine varmak için olasılıkları olabildiğince daraltmaya çalışıyoruz” diye konuştu.

Öte yandan, geçen ay yayımlanan farklı bir çalışma, Kızıl Gezegen’in yüzeyinin bir buçuk kilometre altında onlarca göl tespit etti. 

Bunları da beğenebilirsiniz