İhracatta amansız yarış

Konteyner ve çip krizi, artan navlun ve pandemi şartlarının vurduğu global ticarette istikrarlar değişiyor. Global piyasalardaki değişiklik Türkiye için yeni fırsatlar sunarken kimi dallar öne çıkmaya başladı. Çip krizi otomotiv dalının ihracatını yavaşlatırken, Çin’in ağır pandemi şartlarının akabinde iç piyasasına odaklanması, çelik kesimini ihracatta yeni aktör olarak öne çıkardı. Çelik kesiminin temsilcileri, eylül ayında 2,6 milyar dolarlık ihracata ulaşarak, “aylık bazda” ihracatın itici gücü olan otomotiv bölümünü geçeceklerini belirtiyorlar. Yıl sonu ihracat gayesini revize eden çelikçiler 21 milyar dolarlık yıllık ihracata koşuyor. Elektrik elektronik dalı de ihracat ünite fiyatını kıymetli ölçüde artırdı. 10 yıl öncesine kadar ihracatın lokomotifi olan lakin son yıllarda birinci sıradaki yerini kaptırın hazır giysi ve konfeksiyon bölümü de bu periyotta yine hareketlendi ve 2021’de ihracatını 19 milyar doların üzerine çıkarma hesaplarını yapmaya başladı. Otomotiv bölümü, her şeye rağmen, 30 milyar dolarlık yılsonu ihracat maksadını koruyor.

Çelik dalı 21 milyar dolara koşuyor

İhracatın önderi olan otomotiv dalı 2020 yılını 25,5 milyar dolarlık ihracatla kapadı. Bu yılın birinci 8 ayında 18,8 milyar dolara imza atan bölüm yılsonu gayesi olan 30 milyar dolara ulaşmaya çalışıyor. Otomotiv kesiminin beklenen ihracat artış oranı yüzde 17seviyesinde. Toplamda ikinci sırada bulunan kimya bölümü ise 18,3 milyar dolarlık 20210 ihracatını yüzde 20’lik artışla bu yıl 22 milyar dola çıkarmayı hedefl iyor. Memleketler arası piyasalardaki gelişmeleri lehine çeviren çelik kesimi ise yılın birinci 8 ayında, geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran elde ettiği yüzde 68’lik ihracat artışı ile yılın sonu için gaye büyüttü. 2021 için 2019 yılının baz tesirinden uzak olan 13,9 milyar dolarlık sayısını yılsonu gayesi olarak belirledi. Lakin artan siparişler üzerine bu amaç 17,5 milyar dolara yükseltildi. Dal yetkilileri artık 21 milyar dolarlık yılsonu ihracat amacını dillendiriyor. 2020 yılını 12,3 milyar dolar ile kapayan kesim, bu yıl ihracatını 21 milyar dolara yükseltirse yüzde 66’lık artış yakalamış olacak.

Hazır giysi 4. sıraya geriledi

Bu ortada, 2020 yılı ihracat gerçekleşmelerine nazaran 2021 yılı maksatları bakımından elektrik-elektronik kesimi yüzde 36, hazır giysi bölümü yüzde 9 artış beklentisi içinde.

Türkiye’nin ihracatında birinci 5 sırayı paylaşan bölümler bu yılın birinci sekiz ayında performanslarına bağlı olarak yer değiştirdiler. 2020 yılının birinci 8 ayında birinci 5 sıra otomotiv, kimya, hazır giysi, çelik ve elektronik olarak şekillenirken, 2021’in tıpkı periyodunda otomotiv birinciliği, kimya ikinciliğini korurken hazır giysinin 3.’lük tahtına çelik kesimi oturdu. Hazır giysi 4., elektrik-elektronik bölümü 5. Sırada yer aldı.

Bakım tamir ve çip otomotivi yavaşlattı

Uludağ Otomotiv Sanayisi İhracatçıları Birliği (OİB) bilgilerine nazaran, otomotiv sanayisinin ağustos ayı ihracatı 2,4 milyar dolara çıktı. Otomotivciler böylelikle tüm vakitlerin en yüksek ağustos ayı ihracatını gerçekleştirmiş oldu. OİB Lideri Baran Çelik, “Otomotiv firmalarının bu yıl özelinde değişen bakım-onarım-tatil devirleri ağustos sayılarımıza olumlu yansıdı. Binek arabaya olan dış talebin de artmasıyla tarihimizin en yüksek ağustos ayı ihracatını gerçekleştirdik. Tüm eser kümelerinde çift haneli ihracat artışı yakaladık” dedi.

Bölüm temsilcileri, çip başta olmak üzere kesim tedariği konusunda külfetlerin devam ettiğini, önümüzdeki aylarda ihracatın geçen ay kadar yüksek olmasını beklemediklerini lisana getirdi. Baran Çelik, “Üretim yapabildiğimiz sürece ihracat artışımız sürecek lakin, çip sorunu anlık yönetiliyor. Münasebetiyle eylül ve sonrası için öngörüde bulunmak zor” dedi.

“Çelik, eylülde otomotivi geçebilir”

Otomotivciler, yılsonunda 30 milyar dolarlık ihracat gayesini koruyor. Baran Çelik, “Eylülde, aylık bazda çelik ihracatı otomotivi geçebilir. Zira çelik fiyatları tarihi tepelerde. Lakin, süreksiz olur bu durum. Yılın tamamında açık orta başkan olacağımızı öngörüyoruz” dedi.

OSD Lideri Haydar Yenigün ise ihracattaki rekora yönelik, “Küreselde olduğu üzere Türkiye’de de otomotiv dalı başta çip olmak üzere materyal tedariği problemiyle boğuşuyor. Evvelki aylarda kapalı fabrikalar ağustos ayında çalıştı. Münasebetiyle geçen ayın sayılarına yansıdı. Fakat gelecek aylarda dengelenme olacaktır” diye konuştu.

OİB datalarına nazaran, otomotivin toplam ihracattan aldığı hisse yüzde 12,8’e yükseldi. Yılın birinci sekiz ayında ihracatını geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 29 artıran bölüm, 18,8 milyar dolar ihracat gerçekleştirmiş oldu. Ağustos ayında en fazla ihracat yüzde 23 artış ve 311,2 milyon dolarla Almanya olurken, onu geçen yıl aralık ayında imzalanan STA sonrasında tüm bölümlerin maksat pazarı haline gelen Birleşik Krallık takip etti.

Hazır giysi bölümü bu yıl ihracat rekoru kırabilir

Türkiye ihracatının lokomotif bölümlerinden biri olan hazır giysi bölümü, geçen yıl 17,1 milyar dolar ihracata imza atmıştı. Değişen tedarik zincirinin de tesiri ile global devlerin istikametini çevirdiği Türk hazır giysi bölümü, bu yılın birinci 8 ayında 12,9 milyar dolar ihracat gerçekleştirdi. İstanbul Hazırgiyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği Lideri Mustafa Gültepe hedefl erini şöyle açıklamıştı: “Gücümüz ve kapasitemiz sayesinde 2020’yi az hasarla atlattık. 2021’de 19 milyar doların üzerine çıkabilir, yıllık ihracat rekorumuzu kırabiliriz.”

İhracatta gaza basan çelikçinin maksadı otomotivciyi de sollamak

Erkan ÇAKAN

Aşılamanın yaygınlaşması ve ülkelerin ekonomilerini teşviklerle desteklemesi kesimlerin süratli toparlanmasını sağladı. Demir-çelik de en süratli toparlanmayı gösteren dalların başında geliyor. Türkiye demir-çelik dalı 2020 haziran ayından itibaren üretim ve ihracatta yüksek büyüme kaydediyor. İmalat sanayindeki gelişmeler ve hem iç hem de dış pazardan gelen ağır taleple birlikte çelik üreticileri yatırımlarını hızlandırırken üretim kapasitelerini de artırıyor. Bölüm ağustos ayında 2,3 milyar dolarlık ihracata imza attı. Ağustosta, geçen yılın birebir ayına nazaran elde edilen yüzde 166’lık artış çelik dalını, Türkiye’nin sektörel ihracat sıralamasında ikinciliğe yükseltti.

Amaçlar yükseldi

Pandemi şartlarında 2020 yılını 12 milyar 675 milyon dolarlık ihracatla kapatan dal, artan talep üzerine 2021 için 2019 yılının baz tesirinden uzak olan 13,9 milyar dolarlık sayısını yılsonu gayesi olarak belirledi. Lakin artan siparişler üzerine bu maksat 17,5 milyar dolara yükseltildi. Çelik İhracatçıları Birliği (ÇİB) Lideri Adnan Aslan, ihracatlarını ölçüde yüzde 10 artışla 23 milyon ton, bedelde ise yüzde 40’a yakın yükselişle 17,5 milyar dolar düzeylerinde gerçekleştirmek olarak belirlediklerini lisana getirdi. Son aylarda elde edilen muvaffakiyet dal temsilcilerini hedefl eri yine gözden geçirmeye yönlendirdi. Kesimin yeni kısa vadeli amacı ihracatın başkanı olan otomotiv kesimini Eylül ayında “aylık bazda” geçmek. Yılsonu için ise 21 milyar dolara ulaşmak.

TİM tarafından yayınlanan ihracat bilgilerine nazaran; Türk çelik kesimi 2021 yılının ağustos ayında 2,3 milyar dolarlık ihracat performansı sergiledi. 2020’nin Ağustos ayında kesimin ihracatı ise 865 milyon dolardı. Böylelikle dal bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yüzde 166’lık ihracat artışı kaydetti ve Türkiye’nin aylık bazda en çok ihracat artışı gösteren endüstrisi oldu. Çelik kesimi ağustos ayı ihracat ile Türkiye ihracat sıralamasında yüzde 12,1’lik hisse ile ikinci sırada yer aldı. Türk çelik sanayi 2021 yılının Ocak-Ağustos periyodunda ise 13,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdi. 2020 yılının birinci sekiz ayında 7,8 milyar dolarlık ihracat yapan kesim, 2021 yılının Ocak-Ağustos aylarında paha bazında yüzde 69’luk ihracat artışı kaydetti.

“Ürün çeşitliliğini artırıyoruz”

Ağustos ayı ihracat sayılarını DÜNYA’ya kıymetlendiren Çelik İhracatçılar Birliği (ÇİB) Lider Yardımcısı Uğur Dalbeler, artan yurt içi ve yurt dışı talebi karşılamak için çelik üreticilerinin kapasite artışına gittiğini ve yeni yatırımları devreye aldığını söyledi. Çelik üreticilerinin yeni yatırımlarla birlikte eser gamını da çeşitlendirdiğini tabir eden Dalbeler, bu atılımlarla bölümün son bir yılda ihracatta yüksek büyüme kaydettiğini vurguladı. Ayrıyeten fiyatların yükselmesinin büyümede tesirli olduğunu ve dalın ton başı ünite fiyatının ağustos ayında 1.000 dolara çıktığını söyleyen Dalbeler, “Sektörümüzün ton başı ünite fiyatı 2018’de 727 dolar, 2019’da 654 dolar, 2020’de 620 dolar iken bu yılın 8 ayın ortalamasında 862 dolara ulaştı. Böylelikle üreticilerimiz katma pahalı eser ve çeşitliliğini artırarak ünite fiyatını daha da üst çekiyor. Bu kapsamda dalımız eylül ihracatında da otomotiv sanayisini geçmeyi hedefl iyor” dedi. Dünyada çelik üretiminin yüzde 60’ını tek başına yapan Çin’in son bir yıldır üretimini iç piyasada tükettiğini belirten Dalbeler, “Çin’in ihracat pazarından çekilmesi dalımıza değerli fırsatlar sunuyor” diye konuştu. “İhracat siparişlerine yetişemiyoruz” Globalde demir-çelik kesiminde talebin artmasıyla yurt içi ve yurt dışı yatırımlarına sürat verdiklerini söyleyen Akçelik Genel Müdürü Yavuz Kılıç, “Sektörde önemli bir hareketlilik var. İhracat siparişlerine yetişemiyoruz. Hatta yeni müşteri alamıyoruz. Bu doğrultuda kapasite artışına gidiyoruz. 2020 haziran ayından itibaren siparişlerde önemli bir artış oldu. Bilhassa Almanya ve öteki AB ülkelerine ihracatımız arttı. İç pazarda da ağır talep var” dedi.

Katma bedelli eserlerin hissesi artıyor

Çelik kesiminin, ağustos ayı ihracatını kıymetlendiren Türkiye Çelik Üreticileri Derneği (TÇÜD) Genel Sekreteri Veysel Yayan da “Bu yükseliş her ne kadar dünya piyasalarında çelik eserlerindeki fiyat artışlarından kaynaklı üzere görülse de, Türk çelik kesiminin ölçü bazında da değerli oranda artış kaydetmesi, çelik ihracatımızın olumlu istikamette geliştiğinin göstergesidir” diye konuştu. Yayan, artışın, Çin’in ihracatını düşürmesinin yanı sıra, dalın dünya piyasasının gereksinimlerine nazaran eser çeşitlendirmesine gitmesinden ve katma kıymetli eserlerin hissesini artırmasından kaynaklandığını söz etti.

Elektrik-elektronik, 15 milyar dolar için finansman bekliyor

Selenay YAĞCI

Elektrik-elektronik bölümünün ağustos ayı ihracatı, 2020’nin birebir devrine kıyasla yüzde 42,3 artarak 1 milyar 209 milyon dolar oldu. Elektrik-elektronik dalı, son beş yılın en büyük ağustos ayı ihracatını gerçekleştirdi. İhracat bu devirde ölçü bazında daha düşük artış gösterdi ve ünite başı ihracat gelirinde de artış sağlındı. İhracat gelirindeki artışın daha çok fiyat artışlarından kaynaklanmaya devam ettiğini belirten Elektrik ve Elektronik İhracatçıları Birliği (TET) Lideri İnanç Uçkan, kesimde yılsonu ihracat amacının tutturulması için finansman muhtaçlığı olduğunu vurguladı. TET bilgilerine nazaran, geçen yılın ağustos ayında 166,45 milyon kilogram eser ihracat edildi ve karşılığında 849,8 milyon dolar döviz elde edildi. Elektrik-elektronik bölümünün ihracatı, bu yılın ağustos ayında 205,84 milyon kilogram ve 1 milyar 209 milyon dolar olarak kaydedildi. İhracat ölçü bazında yüzde 23,66 artarken, fiyat bazında 42,3 artış elde edildi. Hammadde fiyatlarının epey arttığına işaret eden TET Lideri İtimat Uçkan, “Talepte artış var, ölçüde da artış var. Lakin bu ay ihracat sayısını bu kadar artıran öge daha çok fiyatların artmış olması” dedi. Elektrik-elektronik kesiminin yılsonu ihracat gayesinin 15 milyar dolar olduğunu söyleyen Uçkan, birinci 8 ayın hedefl erinin bir modül üzerinde bir ihracat performansı sergilendiğini de belirtti.

Hammadde fiyatları tasa yaratıyor

Kesimde hammadde fiyatlarından kaynaklı bir kaygı olduğunu söz eden Uçkan, “Hammadde fiyatları arttığı için finansman gereksinimi doğdu. Önümüzdeki aylarda 15 milyar dolar maksadın tutturulması için finansman muhtaçlığının giderilmesi gerekiyor. Pandemi başlarında Kredi Garanti Fonu’ndan hem büyük şirketlere hem de KOBİ’lere takviye sağlanmıştı. Artık o uygulama sadece KOBİ’ler için uygulanıyor.

Büyük şirketlere de Kredi Garanti Fonu evvelki ihracatının yüzde 1’i kadar finansman dayanağı sağlamasını bekliyoruz” diye konuştu. Çip krizinin bilhassa tüketici elektroniğinde tesirli olduğunu da hatırlatan Uçkan, elektrik elektronik bölümünün 5. sıradaki varlığının yıllardır sürdüğünü, fakat argümanlı olamadıklarını söyledi.

Kimyada amaç 22 milyar dolar

Osman KILIÇ

Ağustos ayında 2 milyar dolarlık ihracat sayısına ulaşan kimya dalı yılbaşında 22 milyar dolar olarak revize ettiği maksadın de üzerine çıkmayı planlıyor. Ağustos ayındaki artışın gelecek aylarda da sürmesini beklediklerini belirten İKMİB Lideri Adil Pelister, ihracatlarının her şeye karşın arttığını kaydetti.

Kimya dalı, yılbaşında 20,6 milyar dolarlık ihracat gayesiyle yola çıkmıştı. Kesim bu sayısı 22 milyar dolar olarak revize etti. Ağustos ayında geçen yılın tıpkı ayına nazaran yüzde 48,98 artışla gerçekleştirdiği 2 milyar dolarlık ihracat sonrası, yılsonu gayesi olan 22 milyar doların da üzerine çıkmaya çalışıyor. “Her şeye rağmen” yüksek bir ihracat performansı yakaladıklarını belirten İstanbul Kimyevi Hususlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) Lideri Adil Pelister, yeni bir rekora imza atacaklarını söyledi. Pelister, “Bu yıl ihracatımızda 22 milyar doları da geçmeyi bekliyoruz” dedi. Kimya dalının ihracat performansının artarak sürdüğünü belirten Pelister, “İhracatıız, ağustosta geçen yıla oranla yüzde 48,98 arttı. Bu yıl sekiz aylık devirde yapılan bölüm ihracatı ise yüzde 38,56 artışla 15,9 milyar dolar oldu. Eylül ve sonraki aylarda da bu artışın sürmesini bekliyoruz” diye konuştu.

Kimya dalının yıldızı plastik

Plastik ve mamulleri eser kümesi ihracatının genel kimya dalı ihracatında birinci sırada yer aldığını kaydeden Pelisten, “Hem aylık olarak hem de yıllık olarak en çok ihracatı bu eser kümesinde yapıyoruz” dedi. Bu yılın Ağustos ayında plastik kesimi ihracatı bir evvelki yılın birebir ayına nazaran yaklaşık yüzde 60 artış gösterdi.

Bunları da beğenebilirsiniz