Emekli maaşınızı kendiniz belirleyin!

Ufuk KORCAN

Herkesin hayalidir rahat bir emeklilik. Maddi sorun çekmeden, yıllarca verdiği emeğin karşılığı olan gerilimsiz bir ömür. Fakat Türkiye’de maalesef emeklilerin durumu bu hayalden bir epey uzak.

Birden fazla emekli geçinemediği için ya ek iş yapıyor ya da mevcut işlerinde çalışmaya devam ediyor.

Emeklilik periyodunda vatandaşlara ek bir gelir sağlamak ve emekliliğe yönelik tasarrufl arın yatırıma yönlendirilmesi emeliyle 2003 yılında Ferdî Emeklilik Sistemi (BES) hayata geçirildi.

Emeklilik Nezaret Merkezi (EGM) bilgilerine nazaran şu anda yaklaşık 12.6 milyon iştirakçi ferdî emeklilik sisteminde. Bu iştirakçilerin toplam fon fiyatı 170 milyar TL’yi aşmış durumda. Emekli olanların sayısı ise 155 bin.

İstediğiniz fonu seçebilirsiniz

Temmuz ayı başından itibaren kişisel emeklilikte yeni bir devir başladı. Takasbank, emeklilik yatırım fonlarının, fon kurucusu emeklilik şirketi tarafından başka emeklilik şirketleri iştirakçilerine satılmasına, geri alınmasına imkân sağlayan BEFAS Platformu’nu hizmete aldı.

Böylelikle BES planına sahip olan iştirakçiler mukavelelerinin bulunduğu emeklilik şirketini değiştirmeden, mevcut şirketi aracılığıyla BEFAS Platformu’nda süreç gören fon çeşitleri ortasından seçim yapma imkânına sahip oldu. Hâlihazırda Takasbank tarafından işletilmekte olan TEFAS Platformu’nda menkul değer yaEmekllk dönemnde vatandaşa ek gelr sağlamak çn kurulan BES’te artık öteki kurumların da emekllk fonlarına yatırım yapableceksnz. Böylelikle yüksek getr sağlayan fonları terch edenlern emekllkte alacakları para da yükselecek. tırım fonları süreç görmekte olup, BEFAS Platformu ile bu imkân emeklilik yatırım fonları için de sağlandı.

Rekabet getiriyi artırabilir

İştirakçiler bundan sonra daha güzel yönetildiğini ve daha yüksek getiri elde edebileceğini düşündüğü öteki şirketler tarafından yönetilen fonlara yatırım yapabilecekler. Bu sayede emeklilik şirketleri ortasında artan rekabetin fonların getiri performansını da üst çekebileceği kestirim ediliyor.

İştirakçiler katkı hisselerini BEFAS Platformu’nda süreç gören fonlara yönlendirilmesi talebini, BES mukavelelerinin bulunduğu emeklilik şirketinin internet yahut taşınabilir uygulamaları üzerinden çarçabuk iletebilecek.

Devletten 22 milyarlık katkı

Sisteme ilgiyi artırmak ve iştirakçilerin sistemde daha uzun mühlet kalmalarını teşvik etmek için 2013 yılında devlet katkısı başlamıştı. İstekli 6.9 milyon iştirakçiye bugüne kadar sağlanan devlet katkısı 21.5 milyar TL’ye ulaştı. Otomatik İştirak Sistemi ile BES’e dahil olan 5.7 milyon iştirakçi da 600 milyon TL’lik devlet katkısından yararlandı. 1 Ocak 2013 tarihinden sonra emeklilik kontratının sistemde geçirdiği mühletin üç yıldan altı yıla kadar olması durumunda iştirakçi, devlet katkısı ve getirilerinin %15’ine, 6 yıldan 10 yıla kadar olması durumunda %35’ine, 10 yıl ve daha fazla olması durumunda ise %60’ına hak kazanıyor. 10 yıldan fazla ve 56 yaşından sonra, yani emekliliğe hak kazandığında ise iştirakçi devlet katkısının tamamını alıyor.

Nasıl emekli olursunuz?

Sistemde en az 10 yıl kaldığınızda ve 56 yaşınızı doldurduğunuzda Kişisel Emeklilik Sistemi’nden emekli olabilirsiniz. Emekli olduğunuzda birikimlerinizi tek seferde toplu olarak yahut nizamlı geri ödeme biçiminde alabilirsiniz. Ödemelerinizi, belirleyeceğiniz müddet boyunca ya da belirleyeceğiniz fiyat doğrultusunda maaş üzere nizamlı biçimde geri alabilirsiniz. BES emeklilik yaşı 56 olmasına karşın, sistemden stopaj vergilerinizi ödeyerek daha erken bir yaşta da ayrılabilirsiniz. Fakat bu durumda maalesef birtakım avantajlarınız kaybolur.

Enflasyonun üzerinde getiri

2020 yılında kuruluşundan bu yana, BES ortalamada iştirakçisine yıllık enfl asyonun %3 üzerinde gerçek getiri sağladı. 2003 yılında sistem kurulduğunda sisteme yatırılan 100 TL, Ferdi Emeklilik Sistemi’nde elde edilen ortalam plan getirisi ile 2020 sonu itibariyle 918 TL oldu. Tıpkı devirde enflasyon endeksine yatırılan 100 TL ise 2020 sonu itibariyle 485 TL olmuştu. Sistem iştirakçisine yalnızca elde ettiği getiriler bazında 433 TL katma kıymet sağladı.

Bunları da beğenebilirsiniz