Dolarda yükseliş ne zaman duracak?

Ufuk KORCAN

Piyasalarda geride bıraktığımız hafta en çok konuşulan mevzu hiç elbet dolardaki yükseliş oldu. 9.20’nin üzerine çıkarak tarihi tepesine tırmanan dolar, başka ülke para ünitelerinden de negatif ayrışmaya devam etti. Aslında dolarda yaşanan bu son yükseliş hareketi Merkez Bankası Lideri Naci Ağbal’ın vazifeden alınarak yerine Şahap Kavcıoğlu’nun getirildiği tarihte başladı. Ağbal-Kavcıoğlu değişikliği öncesinde 7.20 TL olan dolar, 1 ay hariç ‘istikrarlı’ bir halde yükselişini sürdürdü. Merkez Bankası’nın eylül ayında sürpriz bir formda 100 baz puanlık indirime gitmesi üst taraflı hareketi hızlandırdı. Faiz kararı öncesinde 8.30 TL düzeylerinden süreç gören dolarda, son 1 aylık artış yüzde 10’un üzerine çıktı.

Atamalar yükselişi destekledi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu’nun görüşmesinin akabinde 13 Ekim Çarşamba gecesi 3 Para Siyaseti Konseyi (PPK) üyesinin misyondan alınması ve yerine yeni isimlerin atanması, dolarda alımları hızlandırdı. Öte yandan 21 Ekim’de yapılacak PPK toplantısında faiz indiriminin beklentilerin üzerinde olabileceğine yönelik telaşlar de döviz piyasası üzerinde negatif baskı oluşturuyor. Finansal Danışman Hükümran Kaya, piyasaların 50 baz puanlık indirimi fiyatlara yansıttığını düşünüyor.

Benzerlerden negatif ayrıştık

Yurtdışındaki gelişmelere baktığımızda ise dolar global piyasalarda paha kaybediyor. Evvelki hafta ABD’de açıklanan Tarım Dışı İstihdam verisinin beklentilerin çok altında ve hafta içi açıklanan enfl asyon verisinin yüzde 5.40 ile yüksek gelmesi, doların global piyasalarda kıymet kaybını hızlanırdı. Geride bıraktığımız hafta Türkiye’nin dışındaki öteki gelişmekte olan ülke para üniteleri dolar karşısında kıymet kazandı.

Güney Afrika Randı’nda 1 haftalık bedel artışı yüzde 1.7, Rus Rublesi’nde yüzde 0.88, Singapur Doları’nda yüzde 0.52 oldu. ABD Merkez Bankası’nın (Fed) açıkladığı toplantı tutanaklarında, varlık alımlarının kasım-aralık aylarında azaltılacağının söz edilmesi takvimin netleşmesiyle birlikte global risk iştahını olumlu etkiledi.

Bu düzeyden dolar alınır mı, satılır mı?

Faiz indirimlerinin nereye kadar devam edeceği, döviz kurundaki üst istikametli marj açısından belirleyici olacak. Bu ortamda faiz ne kadar düşük düzeye getirilirse, kur hareketinin de o kadar üst hızlanabileceği görüşü hakim. Bank Of America (BofA), Para Siyaseti Kurulu’nda yaşanan vazifeden almalar sonrasında yıl sonuna kadar 150 baz puan faiz indirimi yapılacağına yönelik beklentisini üst istikametli revize ederek 200 baz puana çıkardı. Uzmanlar, daha evvelden dolar konumu almış yatırımcılara bu konumlarını muhafazalarını öneriyor. Yeni alım yapmayı düşünen yatırımcılara ise ivedi etmemeleri tavsiye ediliyor. Zira hem pay senedi hem de tahvil-bono piyasasında yabancı hissesinin düşük olması, muhtemel olumsuz gelişmede hudutlu bir yabancı çıkışına işaret ediyor. Yurtiçi yerleşiklerdeki yüksek dolarizasyon oranı da kısa vadede ikinci bir sert yükselişi sınırlayabilir. Faiz indirimlerinin yılın geri kalan aylarında da sürmesi halinde kurlar yılı 9.50-10 TL aralığında tamamlayabilir. Bu da mevcut düzeylere nazaran yüzde 3-8 aralığında bir getiriye işaret ediyor. TL mevduatlar ise aylık net yüzde 1.5 civarı bir getiri sunuyor.

TCMB Lideri Kavcıoğlu: 21 Ekim’de en yanlışsız kararı vereceğiz

CHP başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, TCMB Lideri Şahap Kavcıoğlu ile dün bir ortaya geldi. 1,5 saatlik görüşme sonrası Kılıçdaroğlu ve Kavcıoğlu basına açıklamalarda bulundu. Merkez Bankası Lideri Şahap Kavcıoğlu gündemin sıcak konusu vazifeden almalarla ilgili olarak, “Bir kısmı bizim tercihimiz, bir kısmı arkadaşların tercihi. Bu arkadaşlar faiz indirildiğinde de faiz artırıldığında da burada misyon yaptılar” dedi. Türkiye’nin en güzide kurumlarından biri için yapılan yıpratıcı açıklamaların üzücü olduğunu tabir eden Kavcıoğlu, “Merkez Bankası’nı herkes sahiplenmeli” diye konuştu. Lider Kavcıoğlu, gözlerin çevrildiği 21 Ekim’deki PPK toplantısı için de “Tüm gelişmeleri tahlil ederek en hakikat kararı vereceğimizden kimsenin kuşkusu olmasın” açıklamasında bulundu.

Kılıçdaroğlu: Siyasetin müdahalesini istemiyoruz

CHP önderi Kılıçdaroğlu ise sıcak siyasetin TCMB’ye müdahale etmesini asla istemediklerini belirterek, “Merkez Bankası’nın yetkililerinin kararnamelerle alınıp öbür bir kuruma verilmesinin de gerçek olmadığını, bilhassa fiyat istikrar komitesine vurgu yaparak söz ettik” dedi. Kılıçdaroğlu, “Erdoğan’a açık davet yapıyorum; Merkez Bankası’nın kurumsal kimliğine hürmet göster. Kararı liyakatli bireyler versin1 sözlerini yer verdi. Türk Lirası’nın son bir ayda yüzde 10 bedel kaybettiğini söyleyen Kılıçdaroğlu, “TL’nin bedel kaybındaki telaşlarımızı paylaştık” diye konuştu.

Borsada 1.400 puan kritik

Kurlarda yaşanan üst istikametli hareket Borsa İstanbul’un da yurtdışından negatif ayrışmasına neden oluyor. Borsada kısa vadede 1.432 puanın geçilemediği sürece yükselişlere temkinli yaklaşmak gerektiği ve yansıların satış fırsatı olarak kıymetlendirilebileceği söyleniyor. Öbür taraftan tüm olumsuz haber akışına rağmen endeks 1.400 üzerinde tutunma uğraşında. Bu düzeyin altında 1.386 dayanağı kritik. Üstte ise 1.423 direncinin kırılması halinde 1.432 ve 1.443 dirençleri maksat haline gelebilir.

Beklenti üzerinde indirim yükselişi dayanaklar

Dolarda yaşanan son hareket sonrasında vatandaşlar yükselişin sürüp sürmeyeceğini merak ediyor. Kısa vadede 21 Ekim’de yapılacak PPK toplantısından çıkacak faiz kararı kurlar üzerinde tesirli olacak ana gündem hususu durumunda. Piyasalar 50 baz puanlık faiz indirimini fiyatlara dahil etmiş durumda. Pekala, faiz indirimi beklentinin üzerinde olursa kurlar buna nasıl reaksiyon verir? Beklentilerin tersine önümüzdeki perşembe günü PPK toplantısından 100 baz puanlık bir indirim gelmesinin doların 9.50 TL düzeyini test etmesine neden olabileceği düşünülüyor. 75 baz puanlık bir indirimde ise kur 9.25-9.30 TL düzeylerini görebilir. Merkez’in bu ayki toplantıda sürpriz yapıp faizleri sabit tutacağını düşünenlerin sayısı ise epeyce az. Faiz değişikliğine gidilmemesi durumunda kurlar tekrar 9 TL’nin altına inebilir.

Tera Yatırım Ekonomisti Enver Erkan: Düşük getiri TL’ye paha kazandırmaz

Merkez Bankası’nın yüksek enfl asyona karşın düşük faiz oranlarına dair yönlendirmesi TL’nin üzerindeki paha kaybı baskısını artırıyor. Türk Lirası hali hazırda 20 Mart 2021’den beri %25 bedel kaybı ile gelişmekte olan ülkeler standardının çok üzerinde bir aşınmaya maruz kaldı. Merkez Bankası’nın öteki gelişen ülkelerden farklı bir profilde oluşturduğu patikasının, daha fazla “lira” aşınması riskinin temelini oluşturabileceğini düşünüyoruz. Zira gelişen ülkeler Fed olayına nakdî sıkılaşma halinde yaklaşırken, TCMB istisnai durumla faiz indirme isteğinde. Münasebetiyle, düşük getirili bir liranın kazanması üzere bir beklenti içinde değiliz. TCMB’nin faiz indirimlerine yüksek enfl asyona karşın devam etmesi liranın aşınmasını hızlandırabilir ve döviz kurunun daha da yükselmesine neden olabilir.

SAGAM Strateji Danışmanlık Kurucusu Murat Sağman: Merkez pas geçerse kurlarda tansiyon düşer

Merkez Bankası’nın bu ayki PPK toplantısında faiz değişikliğine gitmeyeceğini düşünüyorum. Zira piyasalarda negatif bir hava hakim. Kasım ayı enfl asyon sayılarını bekleyebilir. Piyasaları 1 ay rahatlatıp, enfl asyonda kasım ayında baz tesiriyle yaşanacak düşüş sonrası faiz indirebilir. Yani indirimlerinin yılın sonuna saklanması hakikat olur. Şayet perşembe günü faiz indirimi olursa kasım-aralık aylarındaki baz tesiri ortadan kalkabilir. Beklentimin bilakis faiz indirimi olursa dolar kuru 9.5 TL’yi test edecektir. Kurların mevcut düzeylerin daha da üzerine çıkması makroekonomik beklentilerin daha da kötüleşmesine neden olacaktır. Kısa vadede kurlardaki üst hareketi durduracak tek atak Merkez’in bu ayı pas geçmesi. İvedisi de yok. Enfl asyondaki baz tesirlerinden yararlanmalı.

Bunları da beğenebilirsiniz