Bu kış sert ve sıcak geçecek

Güldağ: Merkez Bankası’ndan ‘önden yüklemeli’ olarak değerlendirilebileceğimiz 2 puanlık faiz indirimi geldi. Ben doğrusu faiz indirmesini beklemiyordum. Kur, tahvil faizi ve CDS’in geldiği düzeyleri görünce, faiz indirim problemine en azından bir müddetliğine, yıl sonuna kadar orta verir ve sonrasında durumu kollar diye bakıyordum. Fakat sen sıkça söz ediyordun; “Niye 100-100 yapıyorsunuz 200 yapın da hiç olmazsa ne olduğu ortaya çıksın, hepimiz durumu görelim” diyordun. Merkez Bankası da herhalde sana kulak vermiş.

Ağaoğlu: Keşke kulak vermeseydi diyorum. Ben bir tweet attım dedim ki, bunu bilen hakikaten bilmiş mi olacak? Yani hayır. Daima tartıştığımız üzere PPK toplantısı sonrası faiz ile ilgili mevzularda bir ne olur var, bir de ne olmalı var. Ne olur? O yola girdiyseniz büyük faiz indirimleri yapın, indirin görelim. Her seferinde kendimi tekrar ediyormuşum üzere oluyor lakin o ideolojiye inanıyorsanız ki ben inanmıyorum. İnanıyorsanız 3’e indirin dedim fakat sanırım onu deniyoruz, anladığım kadarıyla bir deneme durumu var.

Güldağ: Ne bekliyorsun; bundan sonra da faiz indirimi devam eder mi?

Ağaoğlu: O patikada devam ederseniz şimdi daha sonucunu görmeniz için en az 6 aya muhtaçlık var. Çok acılı bir 6 ay geçecek. Yok doğal gaz fiyatları, yok güç fiyatları, yok kış soğuk geçecekmiş filan… Ben de dedim ki yok hayır bu kış çok sıcak geçecek. Bu kış çok sıcak geçecek Türkiye için nitekim. Dışarıda hava çok soğukken biz içeride cayır cayır yanabiliriz. Doğalgaz tarafında muahedeler netleşmiş değil, arz güvenliği ile ilgili kimi kasvetler yaşarsak beni çok şaşırtmayacak diyeyim. Merkez Bankası’ndan bundan sonra en az bir 100 baz puan daha gelmesi lazım ki onların gözündeki makule insin. Makul onların makulü benim değil, ne benim ıspanak-ceviz endeksim, ne kusurlu olsa bile açıklanmış olan enflasyon çekirdeğin bile altına düşmüş olan bir faiz, artık enflasyonla uğraş diye bir şeyin kaldığını söylemiyor. Merkez Bankası’nın birinci vazifesi fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarını bozan her şeye karşı Merkez Bankası bütün politik araçları kullanır. Bunu bozan en kıymetli sebep şu anda kur.

Güldağ: Faiz indirim iletisi ve akabinde gelen adımlarla birlikte TL’de güç kaybı sürat kazandı. Dolarda 9,50, Euro’da 11 düzeylerine geldik.

Ağaoğlu: Kur artsın mı düşsün mü, bir istikrar bir öngörülebilirlik gerekiyor. Merkez faizi artırınca baskı kura geliyor, kura gelince tüm maliyetler artacak. Geçtiğimiz hafta akaryakıtta 15 liralık tasarruf için kuyruğa girdiler, inşallah bu kuyruklar önümüzdeki periyotta olmaz. Yahut tekrar akaryakıt istasyonlarındaki panolar değişiyor, çift haneye geleceğiz bu türlü giderse. Zira Merkez Bankası diyor ki, ben enflasyonla çabadan vazgeçtim. Merkez’in gerek kurun enflasyona geçiş tesiri, gerek kurdaki istikrar, gerekse piyasadaki öngörülebilirlik ismine kullanabileceği majör iki enstrüman var. Bu iki enstrümanın ikisi de yok artık Merkez Bankası’nda. Birincisi faizdi, ikincisi de dövize müdahale edebileceğiniz bir rezerviniz olmasıydı. Hal bu türlü olunca, herkes ister istemez döviz tarafına gitti.

Güldağ: Döviz kurları nereye sarfiyat pekala?

Ağaoğlu: Bu kur nereye masraf sorusunda 9,20’yi iddia eden ben, artık 10’ları konuşalım diyeceğim. Lakin üstü neresi sorusunu bilmiyorum. Bu türlü bir oynaklık olduğunda Merkez çıkar bir iki kelam eder piyasaya az çok bir bildiri verirdi. Şu an o denli bir irtibat de yok. Kurun X’e gitmesi, önünde en büyük otorite buyrun yapın, buyrun geçin diyor. Bu türlü olunca piyasanın insafına kalmış durumdayız.

Güldağ: 25 olur mu diye bir soru geldi. 25 olursa ne olur şirketler dayanabilir mi diye de de devamında geldi. 10’a, 15’e dayanır mı ki 25’e dayansın. O kadar şiraze bozuldu ki bir zıvanadan çıkma durumu var adeta.

Ağaoğlu: İfrat tefrit diyeceğim lakin şöyle bir şey söyleyeyim, rastgele bir evrede dediğin gerçek da bugün daha da yanlışsız. Bugün TL’nin devalüe olmasıyla Türkiye’nin rekabetçi kur denilen 100 dolara 70 dolar ithalat yaptığınız bir yerde rekabetçi kurdan konuşmak yanlışsız değil. Geriye kalan 30’luk kısım da Türkiye içindeki yüklü iş gücünün oluşturduğu bir ortam. Biz adeta emeği sömürerek ihracat yapıyoruz demektir.

Güldağ: Güç fiyatlarının daha da artacağı aşikar. Emtia fiyatlarında da artışlar devam ediyor. Biz bir orta ya bunlar geri çekiliyor ne oluyor diye konuşurken bakır vs. yeniden atak yaptı ve bu türlü baktığımız vakit, yeni bir artırım furyası ile karşı karşıya kalabiliriz. Zira biz bu esnada Türk lirasının kıymetini de uygunca düşünüyoruz ve bu fiyatları artıyor. Artırım furyası kapıda; o ölçülü denilen enflasyonu bizim bir süre sonra yüksek enflasyona yerini bırakması işten bile değil. Tam da gelişmiş ülkelerde enflasyonun artmaya başladığı ki bugün Avrupa’nın enflasyonu açıklandı. Yüzde 3 ün üzerinde 4’e neredeyse yaklaşmış. Aslında Amerika’nın yüzde 5 enflasyonu olduğunu biliyoruz. Bu türlü bir ortamda dünyanın bilakis gidiyoruz. Çok anladığımı söyleyemem artık tartışmıyorum da bana nazaran büsbütün bir politik tercih. İktisadi olarak açıklanabilir mi? İmkanı yok benim aklım almıyor. Enflasyon geçim maliyeti dayanılmaz artmış, daha da artması için yangına bir manada siz kürekle gidiyorsunuz üzere bir durum var ortada, bunu lakin ben bir politik tercih olarak açıklayabiliyorum. İktisadi olarak açıklayamıyorum ancak olacaklar bakımından nitekim bu ülkede senin dediğine çok katılıyorum. En az 6 ay çok sert ya da daha doğrusu sıcak bir kış geçecek her bakımdan.

Ağaoğlu: Türkiye’nin kara para ve terörizmin finansmanı ile gayrette (FATF) tekrar gri listeye geçme ihtimali var. (İlerleyen saatlerde Türkiye’nin gri listeye alındığı açıklandı) Bu hafife alınacak bir mevzu değil. Bu listeye giren ülkelere giren yabancı kamu girişleri yüzde 10-15 ortasında azalıyormuş. Bir manada biz onun tesirlerini çeşitli krizlerde yaşadık. Daima varlık barışı falan ilan ediyor. Merkez Bankası’nın bu uygulamaları devam ediyor. Bu deneyin sonunda iki musibet bir ortaya gelecek. Listeye girmesek bile ha girdik ha girecek kaygısı taşırsak biz onun tesirini evvelden hissetmeye başlarız. Kasım ayında dış borç ödemeleri var. O yüzden bu yıl 10’u görürsek çok şaşırmayacağım. Rekabetçi kurun bizim için bir manası yok. Bir alternatif olmaktan çıkarılmalı. Kuru daima başıboş bıraktığınızda derseniz ki piyasa belirlesin sizin faizi de piyasa belirlesin demeniz lazım. Faizi yönetilen bir piyasada kuru özgür bırakmanız davulcu zurnacı olacak. Merkez Bankası faizi 14’e de indirse işgören faizi farklı yerde oluşacak. Mevduat faizleri 17’nin altına inmeyecek. Bu inşaatçılar mesken satsın diyeyse bilemem. Anlamsız bir kısır döngüdeyiz ve yeni başındayız.

“Petrolde kasım yahut aralıkta çift hane sürpriz olmaz”

Güldağ: Brent petrol 86 doları gördü, bundan sonrası için ne öngörüyorsun?

Ağaoğlu: Onun da maalesef yolu var üzere görünüyor. Bundan sonrası bana nazaran bu türlü devam ederse bir sonraki teknik düzey, 106,5 ile 112 düzeyleri. Önemli eza yaratacak. Kasım ayında birçok fonun yurtdışı kapanış ayı olduğunu hatırlatalım. Onların bir kısmı karlarını realize etmek isteyebilirler. Kasım ayında değilse de tahminen aralıkta çift haneyi görürüz. 75 doların altı ise şu an için yok görünüyor.

“Altında 1800 düzeyi kilit konumda”

Güldağ: Enflasyon görünümü ve para siyasetlerine dair fotoğraf hala fl u duruyor. Bu türlü bir ortamda 1.800 düzeylerini gördük altında…

Ağaoğlu: Altın ve gümüşü bir arada konuşalım. Her ikisi için de emsal, birbirini destekleyen şeyler var. Altında geçtiğimiz hafta 1.800 düzeyi görüldü. Çok inanılmaz bir düzey. Düşük trendlerinin denk geldiği bir düzey 1.800. 1.800 aşıldığı vakit büyük ihtimalle 1865’e kadar yükseliş ihtimali var. Gümüş altına nazaran çok düşmüştü. 2.350 birinci kritik düzeydi, ikinci düzey 2.410-2.420 düzeyleri. Gümüş 2.460’ı kırar üst hareket edecek olursa gümüş için 2.560 üzere bir düzey var. O vakit altın da 1800’ü kırıp 1865 hareketi yapar.

“Euro/Dolar’da yılsonu 1,19 zirve olabilir”

Güldağ: Euro/Dolar paritesi 1,1535 düzeyinden aldığı dayanakla başlattığı yükselişi 7’nci güne taşıdı. Pariteyi nasıl görüyorsun?

Ağaoğlu: Paritede ben 1,15’lere kadar inebiliriz diye düşündüğüm bir yerde döndüğümüz yer 1,1525 neredeyse gördük diye düşünüyorum. Düzeltme var, neresi dersen, taban düzeyi diyeyim, 1,1710 var. Orası kıymetli bir düzey. 1,1725 düzeyi de kritik şayet burası kırılırsa yıl sonuna gerçek 18,50 – 19 düzeyi zirve olur üzere görünüyor. Euro tarafında bir pahalanma bekliyorum.

Bunları da beğenebilirsiniz