Bilgi üretme özgürlüğü kişi hak ve hürriyetlerini kısıtlamasın

Mehmet KAYA

Toplumsal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Lideri Levent Eraslan, toplumsal medya düzenlemesinde kişi hak ve hürriyetlerin temel alınması gerektiğini, bunu yaparken de toplumsal medyanın özelliklerine nazaran bir yaklaşım sergilenmesinin kural olduğunu söyledi. DÜNYA’nın sorularını yanıtlayan Prof. Dr. Eraslan, şahısların hak ve hürriyetlerine yönelik yüz yüze yapılan bir ihlal ile toplumsal medyada yapılan bir ihlalin farklı kıymetlendirilmesi gerektiğini belirterek, “Sosyal medyanın gücü hepimizi ürkütüyor. Süratli, yaygın ve bir anda farklı boyuta geçebiliyor. Örneğin 2007 yılında Türk Ceza Kanunu’nda (düzenlemesinde) bu yanılgı yapıldı. Yüz yüze hakarete ceza neyse aynını toplumsal medyaya koyduk fakat hukukta kişinin gördüğü ziyan temel olmalıdır. Toplumsal medyada her türlü uğranılan haksızlık çok süratli yayılıyor, çok fazla kişi görüyor. Arşivleme durumu var hatta yaşantınız bozulabiliyor” dedi.

Eraslan, düzenlemenin gereksinim olduğunu savunurken, kişinin sayısal dünyada kendini söz edişi, bilgiyi üretme ve yayma özgürlüğü ile diğerinin hak ve hürriyetlerinin birlikte korunmasının gerekliliğine işaret eti. Toplumsal medya alanında bir düzenlemeye gereksinim bulunduğunu kaydeden Eraslan, “Bir Türk günde 3 saat 15 dakika toplumsal medya kullanıyor. Halkın yüzde 80’i online. Bütün toplumsal medya kanallarında Türkçe en fazla kullanılan lisan. Buna karşılık toplumsal medyada, hak ve hürriyetler, etik sistem göremiyoruz. Daha evvel 2007 ve 2020’de yapılan yasal düzenlemeler yalnızca servis sağlayıcıların temsilcilik açması, itiraz hakkının kullanılması düzenlendi. Maddeyle ilgili görüştüğümüz bireyler, ‘sansür, kısıtlama, gözetleme değil kişi haklarını korumak için, demokratik çerçevede bir düzenleme yapmak istiyoruz’ diyor. Sodimer olarak takip edeceğiz lakin kamuoyuna bilgi verilmesi gerekiyor. Toplumsal medyadan haber alma yüzde 64 düzeyinde ve artıyor. Haber almaya kısıtlamamı getirilecek üzere kaygılar oluşuyor, karar alıcılar bunlara yanıt vermeli” dedi.

Toplumsal medyadaki kişi hak ve hürriyetlerinin korunmasının herkesin ortak sorunu olduğunu belirten Eraslan, hazırlık sürecinde toplumsal taraflar, akademisyenler, sivil toplum örgütlerinin çalışmalara dahil edilmesi gerektiğini belirterek, toplumun bütün kesitlerinin, hatta siyasi partilerin ortak sorunu olduğu için partiler ortası uzlaşma da aranabileceğini kaydetti. Eraslan, “Yasa koyucular kendilerini yeterli söz etmeli” dedi.

Almanya’nın yasası var

Kanun düzenlemesinin her ülkenin şartlarına uygun olması gerektiğini belirten SODİMER Lideri Levent Eraslan, “Sosyal medya sosyolojisi diye bir kavram var. Her toplumun nasıl özellikleri farklıysa, hayat, gezme, iş, evlilik, boşanma, toplumsal medya kullanım biçimleri de farklıdır. Buna nazaran hareket edilmelidir. Almanya’nın bir yasası var fakat biz bu maddeyi alıp motamot kullanamayız. Yapsak bile daima güncellemek zorunda kalırız. Almanya’nın yaptığı maddede öteki ülkelerden farklı ögeler var zira yükselen ırkçılık sorunu yaşıyor. Nefret söylemi, Naziler toplumsal medyada örgütleniyor” dedi.

Toplumsal medyada ihlallerin önlenmesine yönelik para cezası, mahpus cezası yaptırımları ve eğitim yoluyla tedbire olmak üzere üç yaklaşım bulunduğunu kaydeden Eraslan, “Hapis cezasını az gelişmiş ülkeler uyguluyor, ben mahpus cezasını uygun görmüyorum. Para cezası olmalı fakat uzun periyotta sorunun tahlili eğitimdir. Bunu söylerken, romantik eğitimin sihirli gücünü anlatmıyorum. Anne, baba, çocuk hepsinin toplumsal medyası var. Çocuğuna bu eğitimi vermeli. Yalnızca aile değil, bakanlıklar, ulusal eğitim hepsi hususa dahil olmalı. Medya okuryazarlığı dersinin içeriği de yenilenmeli” diye konuştu.

Bunları da beğenebilirsiniz