Başkanlar Konuşuyor: Sanayi ihracatımızın yüzde 20’si yüksek teknoloji ürünü

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) öncülüğünde, 81 vilayetteki oda ve borsa liderleri DÜNYA gazetesinin “Başkanlar Konuşuyor” söyleşisine konuk oluyor. Bu hafta sorularımızı yanıtlayan ASO Lideri Nurettin Özdebir, Ankara’nın ihracatının yüzde 82’sini sanayi eserlerinin oluşturduğunu ve kentin teknolojide öne çıktığını söyledi.

Ankara’daki sanayi ve işgücü teknoloji düzeyinde fark yarattı

Nurettin ÖZDEBİR / Ankara Sanayi Odası İdare Heyeti Lideri

Ankara, sanayi üretiminde teknoloji odaklı. Savunma endüstrisinin burada olması ve bu kesimde yetişen mühendislerin, çalışanların sirkülasyonla başka firmalara gitmeleri yahut kendi firmalarını kurmaları Ankara’nın teknoloji düzeyinde önemli bir fark yarattı. Ankara’nın ihracatının yüzde 82’sini sanayi eserleri oluşturuyor. Bunun yüzde 19,83’ü de yüksek teknolojili eserlerden meydana geliyor. Düşük teknolojili eserlerin oranıysa yüzde 5. Orta düşük teknoloji yüzde 8,26, orta yüksek teknoloji yüzde 10,34 hisseye sahip. Bu manada Ankara öbür vilayetlerden farklı bir pozisyona sahip. Kilogram fiyatı 800 Euro’yu bulan eserler var. Ankara’da 13 organize sanayi bölgesi (OSB) var. Bu bölgelerin ikisini Ankara Sanayi Odası (ASO) kurdu. Bunlardan biri Sincan’da bulunan Ankara Sanayi Odası 1. OSB. Bu bölgenin alanı yaklaşık 10 milyon metrekare. Yüzde 100 dolduğu için 10 milyon metrekare daha büyütüyoruz. Sanayi havzası dediğimiz yerde OSB’lerimiz var. Orada da Ankara Sanayi Odası 2. OSB var. Bu OSB’nin alanı da 5 milyon metrekare. Burayı da 2 kat büyütüyoruz. Ankara’da süratli bir endüstrileşme var. 2. OSB’de 100’ün üzerinde fabrika inşaatı devam ediyor. Geçtiğimiz günlerde 26 fabrikanın açılışı yapıldı.

İKAME PARA İLE İŞ HACMİ ARTAR

Endüstride iş var, lakin endüstrici para kazanıyor mu? Firmalarımızın borçluluk oranları epeyce yüksek. Borsaya kote olan şirketlerde yüzde 250, kote olmayan şirketlerde de yüzde 500’e varan borçluluk kelam konusu. TÜİK datalarına nazaran gerçek bölümün 168 milyar TL KDV alacağı var. KDV’nin endüstricinin üzerinde yük olarak kalmaması gerekiyor. Bizim vazifemiz, sonuncu tüketiciye giden KDV’yi ortada tahsil etmek. Bu tahsil yükümlülüğü bize verilmiş. Fakat bunun karşılığında stokumuzda bulunan malların yükü var. Ayrıyeten ihracattan ve indirimli KDV’den alacağımız var. Bu alacaklar bizim sermayemizin erimesine neden oluyor. 1930’lu yıllarda büyük buhran devrinde uygulanan ikame para sistemi devreye alınabilir. Maliye Bakanlığımız, bizim indirilecek KDV’lerimizi teminat olarak kabul etsin. Çalıştığımız bankalarda açacağımız özel bir hesaba bu bedel karşılığında çek kesme hakkı tanınsın. Bu da Hazine’nin likidite durumuna nazaran 12 ay ya da 24 ayda kullanılabilir. KDV’nin karşılığı ödendiği için KDV sıfırlanacak. Ayrıyeten her çek 3 ay vade ile yazılacak. Hasebiyle indirilen vade sıfırlandığına nazaran ay içinde tahsil edilen KDV brüt olarak Hazine kasasına yatırılabilir. Çekin 3 ay vadeli yazılması sirkülasyonu sağlayarak iş hacminin artmasını sağlar. İşletmelerin yalnızca bankalara ve devlete değil, birbirine de borçları var. İşletmelerin birbirine olan borçları da bu çekle ödenir. Yalnız bu çek nakde çevrilemez, döviz yahut altın alınamaz. Yalnızca iş için kullanılabilir. Çekin vadesi geldiği vakit da çek kimdeyse devlete yapacağı ödemeyi bununla yapar. Bu da iş hacminin 5 misli artmasını ve devletin de 5 misli para toplamasını sağlar.

NÜKLEERDE 4’ÜNCÜ JENERASYON SANTRAL İÇİN ÇALIŞIYORUZ

Ankara’da nükleer güç konusunda da 10 yıl öncesine dayanan bir çalışmamız var. Bir yandan nükleer santrale materyal tedariki için hazırlanırken, santrali kendimiz de yapabilmek için çalışmaya başladık. Bu ortada dünyadaki gelişmeleri de takip etmeye çalışıyoruz. Şu anda Akkuyu’da devam eden santral sıcak sulu bir tesis. Dünya Atom Gücü Kurulu de bu santraller yerine 4’üncü kuşak santrallere geçilmesini istiyor. 4’üncü jenerasyon santrallerden de 6 model tavsiye etti. Bu santralleri inceledik. Erimiş tuz reaktörlerinin çok daha yapılabilir olduğunu, sıcak sulu santrallerde kullanılan çok özel gereçlere gereksinim duymadığını ve sıfır basınçta çalıştığını gördük. Güvenlik açısından risk daha düşük ve yakıt verimliliği daha yüksek. Bunu yapabileceğimize ikna olduk. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı da bizi destekledi. Bir takım oluşturuldu. TÜBİTAK’tan 30-35 kişilik bir gurup projenin Ar-Ge’sini yapıyor. Özel bölümden firmalar da projede var. Onlar da reaktörün mekanik kısımlarıyla ilgili çalışmalar yürütüyor. Dünya Atom Gücü Konseyi’ne bu çalışmalarımız bildirildi. Bu işin resmileşmesi ve fonlanması için Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından, hazırlanan strateji planının imzalanıp, dünyaya duyurulması lazım.

Model Fabrika, firmaları yalın üretim ve Endsütri 4.0’a hazırlıyor

Türkiye’nin en kıymetli problemlerinden biri verimlilik. Aslında Türkiye’nin iki büyük sorunu var. Biri cari açık. Konuta gelen para harcamalara yetmiyorsa dışarıdan borç almak mecburiyetindeyiz. Diğerinden borç alıyorsanız onun güdümünde kalırsınız. Bundan bir an evvel kurtulmamız lazım. Lakin cari açığı devlet vermiyor. Bu bireylerin tek tek yaptığı tercihlerin bir sonucu. İkinci kıymetli sorun ise verimlilik. Bu çok farkında olmadığımız bir konu. Bunu uzun vakittir lisana getiriyorum. Türkiye’nin birinci Model Fabrikası’nı biz kurduk. Burada eğit-dönüş programlarıyla firmalara yalın üretim konusunda nasıl dönüşeceklerini öğretiyoruz. Çok çarpıcı sonuçlar çıkıyor. İhracat yapan, eserini satan, yıllardır ayakta duran bir firmanın verimliliğinin yüzde 150-200 artmasını aklım almıyor. Verimlilik yüzde 200 artıyorsa, daha öncesinde yüzde 200 verimsizlik var demektir. Bu verimsizlikle nasıl rekabet ediyorlar, ayakta kalabiliyorlar? Bu, sanayi toplumu olabilmemiz için daha fazla gayret sarfetmemiz gerektiğini gösteriyor. Almamız gereken hayli bir yol var. Sanayi 4.0 önümüzdeki yıllarda rekabette daha yıkıcı olacak bir süreç. Verimlilikte harikulade artışlar olacak. Bu artışla bir arada çok daha yıkıcı bir rekabet gelecek. Bu, firmaların çok dikkat etmesi gereken değerli bir bahis. Bizde ASO olarak hem Sanayi 4.0 hem de yalın üretime firmalarımızı hazırlamaya çalışıyoruz.

Kentte, toplumsal ve kültürel doku eksikliği giderilmeli

Ankara’da 300 binin üzerinde üniversite öğrencisi var. Ülkemizdeki 10 araştırma üniversitesinden 4’ü Ankara’da. 130 Ar-Ge merkezi, 39 tasarım merkezi, 10 teknopark var. Ankara’daki kimi işlevler ülkemizin ekonomik başşehri diyebileceğimiz İstanbul’a kayıyor. İstanbul’da Merkez Bankası binası yapılıyor. O da Ankara’dan gidecek. Bu boşluğu Ankara sanayi ile dolduracak. Endüstrimiz ve yüksek teknolojimizle çok hoş şeyler yapacağız. Uzay ve Havacılık OSB başlı başına bir öykü. Uzay ve hava araçlarına yan sanayi olacak firmalarımızı orada topladık. Altyapısı tamamlanmamasına karşın üretime başlayan firmalar var. Bana nazaran Ankara’nın en büyük eksiği, toplumsal ve kültürel dokunun az olması. Bu eksikliğin giderilmesi gerekiyor.

Bunları da beğenebilirsiniz