2021 Nobel Edebiyat Ödülü’nü Tanzanyalı romancı Abdulrazak Gurnah kazandı (Abdulrazak Gurnah kimdir?)

Son dakika haberi!

2021 Nobel Edebiyat Mükafatı, 73 yaşındaki romancı Abdulrazak Gurnah’ın oldu.

Nobel Komitesi, Nobel Edebiyat Ödülü’nü Zanzibarlı edebiyatçı Abdulrazak Gurnah’a verildiğini açıkladı.

Gurnah’ın Nobel’i ‘kültürler ve kıtalar ortasındaki körfezde sömürgeciliğin tesirlerine ve mültecinin mukadderatına nüfuz etmesinden ötürü aldığı’ tabir edildi.

Komiteden yapılan açıklamada, Gurnah’nın gerçeğe olan bağlılığının ve kolaylaştırmadan kaçınmasının dikkat cazibeli olduğu aktarılarak, “Romanları, basmakalıp betimlemelerden uzak ve bize dünyanın öbür yerlerindeki pek çok kişinin aşina olmadığı, kültürel olarak çeşitlendirilmiş bir Doğu Afrika’ya açıyor.” sözüne yer verildi.

73 yaşındaki müellif, mükafatın yanı sıra 10 milyon İsveç kronu (1,1 milyon dolar) para armağanının da sahibi olacak.

ŞİMDİYE KADAR 117 BİREYE VERİLDİ

Nobel Edebiyat Mükafatı, şu ana kadar 113 kere 117 bireye verildi. Başka Nobel ödüllerinde, ortak çalışmaların daha fazla olması nedeniyle ödül paylaşımı daha yaygınken, Edebiyat kolunun tabiatı gereği ödül paylaşımı yalnızca 4 kez gerçekleşti.

Ünlü ABD’li müzikçi Bob Dylan, ‘büyük Amerikan müzik geleneği içinde yeni şiirsel sözler yarattığı için’ 2016’da Nobel Edebiyat Ödülü’nü almıştı.

Orhan Pamuk 2006’da, Gabriel Garcia Marquez 1982’de, Jean-Paul Sartre 1964’te, John Steinbeck 1962’de, Albert Camus 1957’de, Ernest Hemingway 1954’te ve Winston Churchill 1953’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü aldı.

ABDULRAZAK GURNAH KİMDİR?

Abdulrazak Gurnah, 1948’de Doğu Afrika kıyısındaki Zanzibar’da doğdu. Anadili Svahili olan müellif, ilköğrenimini İngiliz okullarında tamamladı.

Gençliğinde Zanzibar Ayaklanması’na (1964) ve sonrasında kurulan sosyalist rejimin çalkantılı yıllarına tanıklık etti. 1968’de İngiltere’ye gitti. Yükseköğrenimin Kent Üniversitesi’nde tamamladı.

Doktora tezinde kolonyal telaffuzun Doğu Afrika, Karayip ve Hindistan edebiyatındaki izdüşümlerini tahlil etti. Postkolonyal edebiyat alanında uzmanlaştı.

Halihazırda Kent Üniversitesi’nde İngiliz edebiyatı profesörü olan muharrir birinci romanı Memory of Departure’da (Ayrılışın Anısı, 1987) Afrika’da geçen gençlik yıllarının akabinde ülkeyi terk eden Hassan karakterinin hafızasında yer eden Afrika imgesini postkolonyal periyodun kimlik sıkıntıları ışığında inceledi.

İkinci romanı Pilgrim’s Way (Hac Yolu, 1988) başlığını Winchester’ı Canterbury’deki Thomas Beckett mabedine bağlayan yoldan alır. Daha yeterli bir hayat umuduyla İngiltere’ye gelen Tanzanyalı Davud, karşılaştığı göçmen aykırısı tavırlardan ötürü paranoyak bir benlik geliştirir ve devayı Tanzanya’daki geçmişini büsbütün silmekte arar.

Dottie (1990), Dottie Badoara Fatma Balfour karakteri üzerinden benzeri bir yabancılaşma problemini tartışır. Fatma Balfour’un melez kimliği, ırk ve etnisite probleminin göçmen ve sürgün karakterler üzerindeki travmatik tesirlerinin yakıcı bir simgesidir.

Cennet’te (1994) Gurnah, Yakup’un oğlu Yusuf’un Kuran’da anlatılan öyküsünü 1900-1914 ortası Doğu Afrika’ya uyarlar.

Kolonyal telaffuzun Afrika’ya dair klişelerini kölelik, tarihin çarpıtılması, İslâmofobi üzere problemler üstünden tartışırken Yusuf’un kişisel kıssası bir yandan kolonyalizmin bir yandan ddespotizmin tenkidine açılan ikili bir fonksiyon görür. By the Sea (Deniz Kenarında, 2001), emperyal pedagojinin Afrika’nın yerli gelenekleriyle müsabakasının doğurduğu verimli paradoksları husus eder.

Salih Ömer, Kuran eğitimi almaktan duyduğu klasik kıvanç ile kolonyal eğitimin kazandırdığı dünya bilgisi ortasında bocalarken yeni Afrika’nın çelişkileri ete kemiğe bürünür.

Son İkram (2011), 1996’da yayımlanan Sessizliğe Hayranlık’la (2018) birlikte bir ırmak roman anlatısıdır. Sessizliğe Hayranlık’ın isimsiz anlatıcısı ülkesini terk eden bir Zanzibarlı muhaliftir; Britanya’ya yerleşip evlendikten sonra öğretmenlik yapar.

Bunları da beğenebilirsiniz